Examkin

Soru

Zorluk: Zorİş Bölümü ve Uzmanlaşma

Adam Smith, *Ulusların Zenginliği* adlı eserinde iş bölümünün üretkenliği artıran muazzam gücünü detaylandırdıktan sonra, bu sürecin her koşulda aynı hızla ilerleyemeyeceğini ve "piyasanın genişliği" (extent of the market) tarafından sınırlandırıldığını savunur. Smith, bu kısıtı açıklarken su yolu taşımacılığının (deniz ve nehir ulaşımı) geliştiği bölgeler ile ulaşım imkanlarının kısıtlı olduğu iç bölgeleri karşılaştırır.

Smith'in bu analizinden hareketle, ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve pazarların coğrafi olarak genişlemesinin iş bölümü üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Üreticilerin mübadele kapasitesini artırarak, tek bir işlem veya ürün üzerinde uzmanlaşmayı ekonomik açıdan sürdürülebilir ve kârlı hale getirmesiCevap
  2. B
    Dış ticaret hacmini daraltarak yerel üreticilerin mutlak üstünlüklerini korumacı politikalarla güvence altına alması
  3. C
    Sermaye birikimi ihtiyacını ortadan kaldırarak iş bölümünün teknolojik ilerlemeden bağımsız bir şekilde hızlanmasını sağlaması
  4. D
    Tarımsal üretimin sanayi üretimine göre daha fazla 'net hasıla' yaratmasına imkan tanıyarak sektörel dengeleri düzenlemesi
  5. E
    Azalan verimler yasasının etkilerini hızlandırarak rant gelirlerinin ücret ve kâr aleyhine büyümesine yol açması

Cevap

Ulaşım maliyetlerinin düşmesi, mübadele kapasitesini artırarak üreticilerin dar bir alanda uzmanlaşmasını ekonomik olarak mümkün kılar.
Adam Smith'e göre iş bölümü, insanların mübadele etme eğiliminden doğar. Bir üreticinin tek bir işe (uzmanlığa) odaklanabilmesi için, ürettiği ürünlerin fazlasını geniş bir kitleye satabilmesi gerekir. Ulaşım imkanlarının gelişmesi, pazarın erişim alanını genişleterek mübadele kapasitesini büyütür; bu da aşırı uzmanlaşmayı ekonomik olarak kârlı hale getirir. Örneğin, küçük bir köyde bir kişi hem kasap, hem fırıncı, hem marangoz olmak zorundayken; ulaşımın kolay olduğu büyük bir şehirde sadece 'masa bacağı' yaparak geçimini sağlayabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Smith'in 'Piyasanın Genişliği' ilkesini analiz et.
İş bölümünün derecesi, piyasanın büyüklüğü (talep ve mübadele kapasitesi) ile sınırlıdır.
Eğer bir kişi ürettiği fazlayı takas edebileceği yeterli sayıda insan bulamazsa, sadece bir işe odaklanamaz; kendi ihtiyaçlarını karşılamak için birden fazla işi yapmak zorunda kalır.
2
Ulaşım imkanlarının piyasa genişliği üzerindeki etkisini değerlendir.
Su yolu taşımacılığı gibi gelişmiş ulaşım yöntemleri, malların uzak mesafelere daha ucuz taşınmasını sağlar.
Düşük taşıma maliyetleri, potansiyel müşteri ve takas ortağı sayısını artırarak piyasayı coğrafi sınırlarının ötesine taşır.
3
Piyasanın genişlemesi ile iş bölümü arasındaki nedensellik bağını kur.
Geniş bir piyasada, bir işçi sadece 'toplu iğne başı' yapmak gibi çok dar bir alanda uzmanlaşsa bile ürettiği binlerce parçayı satabilir.
Küçük bir piyasada ise bu kadar dar bir uzmanlaşma, talep yetersizliği nedeniyle işçinin geçimini sağlamasına yetmez.

Anahtar Kavram

İş bölümü, mübadele gücünün derecesi ve dolayısıyla piyasanın genişliği tarafından sınırlanır.

İpuçları

1
Smith, İskoçya'nın dağlık bölgelerinde bir çiftçinin neden kendi kasabı ve fırıncısı olması gerektiğini düşünün.
2
Bir uzmanlık alanının var olabilmesi için o alanda üretilen mal veya hizmete yeterli talebin olması gerekir.
3
Piyasanın genişliği, mübadele (takas/ticaret) imkanlarının sınırlarını belirler; bu sınırlar ne kadar genişse uzmanlaşma o kadar derinleşir.

Daha Fazla Pratik

İş bölümünün olumsuz etkileri üzerine Smith ve Marx arasındaki görüş farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İş Bölümü ve Uzmanlaşma

Bu konudan daha fazla soru