Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından hazırlanan İnsani Gelişme Endeksi (HDI); sağlık, eğitim ve yaşam standartları (gelir) olmak üzere üç temel boyuttan oluşmaktadır. yılında yapılan metodolojik güncellemeler sonucunda, bu boyutların ölçülmesinde kullanılan bazı alt göstergeler ve endeksin hesaplanma yöntemi değiştirilmiştir.
Buna göre, güncel İnsani Gelişme Endeksi (HDI) hesaplamasında "eğitim" boyutunun belirlenmesinde kullanılan alt göstergeler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- AYetişkin okuryazarlık oranı ve brüt okullaşma oranı
- Ortalama eğitim süresi ve beklenen eğitim süresiCevap
- CBebek ölüm hızı ve yetişkin okuryazarlık oranı
- Dİlköğretime kayıt oranı ve okuryazarlık oranı
- EDoğumda yaşam beklentisi ve ortalama eğitim süresi
Cevap
Güncel metodolojide eğitim boyutu, ortalama eğitim süresi ve beklenen eğitim süresi göstergeleri ile ölçülmektedir.
İnsani Gelişme Endeksi'nin (HDI) eğitim boyutu, yılında yapılan revizyonla birlikte artık yetişkinlerin eğitimde geçirdikleri 'ortalama süre' ve okula başlayanların eğitimde geçirmesi 'beklenen süre' üzerinden hesaplanmaktadır. Bu durum, okuryazarlık gibi temel göstergelerden daha kapsamlı bir veri sunar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İnsani Gelişme Endeksi (HDI) Göstergeleri
İpuçları
1
HDI göstergeleri yılında güncellenmiştir; okuryazarlık yerine artık yıl bazlı süreler kullanılmaktadır.
2
Eğitim boyutu hem mevcut yetişkinlerin geçmiş eğitimini hem de çocukların gelecekteki eğitim potansiyelini ölçer.
3
Doğru seçenek 'ortalama' ve 'beklenen' ifadelerini içeren eğitim süreleridir.
Daha Fazla Pratik
HDI'nın son aşamasında üç boyutun nasıl birleştirildiğini (geometrik ortalama) ve endeksin arasındaki değerlerinin ne anlama geldiğini çalışınız.
Alternatif Yöntem
HDI ve PQLI arasındaki farkları bir tablo üzerinden ezberlemek, bu tür gösterge sorularında hata payını sıfıra indirir.
Tahmini Süre:50s