Soru

Zorluk: KolayBüyük İtiş (Big Push) Teorisi

Büyük İtiş (Big Push) Teorisi çerçevesinde, az gelişmiş bir ekonominin durağanlıktan kurtularak kendi kendine yeterli bir büyüme sürecine girebilmesi için yatırımların belirli bir kritik eşiğin üzerinde ve çok sayıda sektörde eş anlı olarak yapılmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Üretim faktörlerinin birbiriyle tam ikame edilebilir olması ve azalan verimler yasasının işlemesi
  2. Ekonomideki üretim ve talep yapısında karşılaşılan bölünemezlikler ile dışsallıklarCevap
  3. C
    Teknolojik gelişmenin işgücü verimliliğinden bağımsız ve tamamen dışsal bir değişken olarak kabul edilmesi
  4. D
    Yatırımların yalnızca dış ticaret avantajı en yüksek olan 'öncü' sektörlerde yoğunlaştırılması
  5. E
    Ekonomideki yoksulluk çemberinin sadece arz yönlü kısıtlar ve tasarruf yetersizliği nedeniyle oluşması

Cevap

Ekonomideki üretim ve talep yapısında karşılaşılan bölünemezlikler ile dışsallıklar
Büyük İtiş teorisinin ana fikri, kalkınmanın önündeki engellerin ancak büyük ölçekli ve eş anlı yatırımlarla aşılabileceğidir. Bunun temel nedeni ise üretim sürecindeki (özellikle sosyal altyapı), talepteki (pazar hacmi) ve tasarruf arzındaki bölünemezliklerin küçük yatırımları etkisiz kılmasıdır. Çok sayıda sektörde yapılan eş anlı yatırımlar, karşılıklı talep yaratarak pazar sınırlılığını aşar ve pozitif dışsallıklar oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Teorinin temel varsayımını belirleme
Paul Rosenstein-Rodan tarafından geliştirilen Büyük İtiş teorisi, ekonomideki 'bölünemezlikler' (indivisibilities) kavramına dayanır.
Az gelişmiş ülkelerin küçük ölçekli ve kopuk yatırımlarla kalkınamayacağını anlamak için bu kavram kritiktir.
2
Bölünemezlik türlerini sınıflandırma
Üretim fonksiyonundaki bölünemezlik (altyapı yatırımları), talepteki bölünemezlik (pazarın dar olması) ve tasarruftaki bölünemezlikler analiz edilir.
Bu bölünemezlikler aşılmadığı sürece yatırımların marjinal getirisi düşük kalır.
3
Eş anlı yatırımın (Dengeli Kalkınma) mantığını kurma
Çok sayıda sektörde aynı anda yatırım yapıldığında, bir sektörde çalışanlar diğer sektörün ürünlerine talep yaratarak (talep tamamlayıcılığı) dışsallık sağlar.
Böylece pazar genişler ve yatırımlar kârlı hale gelerek kalkınma süreci başlar.

Anahtar Kavram

Bölünemezlikler (Indivisibilities) ve Dışsallıklar

İpuçları

1
Bu teori, yatırımların neden parçalar halinde değil de 'tek bir büyük hamle' olarak yapılması gerektiğini sorgular.
2
Rosenstein-Rodan'ın üzerinde durduğu en önemli kavram, bir malın üretiminin ancak belirli bir ölçekten sonra kârlı hale gelmesini sağlayan yapısal engellerdir.
3
Cevapta 'bölünemezlik' (indivisibility) ve sektörlerin birbirine sağladığı faydayı ifade eden 'dışsallık' terimlerini aramalısın.

Daha Fazla Pratik

Büyük İtiş teorisinin 'Dengeli Kalkınma' stratejisindeki yerini ve Hirschman'ın 'Dengesiz Kalkınma' eleştirisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla