Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Kamu Harcamalarının Yapısı ve Gelişimi

Türkiye ekonomisinde 1990−20011990-2001 döneminde kamu maliyesindeki yapısal bozulmanın bir sonucu olarak, bütçe harcamaları içerisinde "Transfer Harcamaları" kaleminin payı diğer harcama gruplarına kıyasla belirgin şekilde yükselmiş ve bütçe disiplini üzerinde ciddi bir baskı oluşturmuştur. Bu dönemde transfer harcamalarının bütçe içindeki payının bu denli artmasına yol açan en temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kamu personeli sayısındaki artışa bağlı olarak toplam maaş ve ücret ödemelerinin yükselmesi
  2. B
    Eğitim ve sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması amacıyla yapılan mal ve hizmet alımlarının artması
  3. Yüksek enflasyon ve reel faiz ortamında iç ve dış borç faiz ödemelerinin bütçe üzerindeki yükünün artmasıCevap
  4. D
    Kalkınma planları doğrultusunda gerçekleştirilen kamu yatırım harcamalarının (sermaye giderleri) artması
  5. E
    Tarımsal üretimi teşvik etmek amacıyla ödenen destekleme miktarlarının bütçenin en büyük kalemi haline gelmesi

Cevap

Türkiye'de 1990−20011990-2001 döneminde transfer harcamalarının bütçe içindeki payını artıran temel faktör, iç ve dış borç faiz ödemelerinin bütçe üzerindeki yükünün artmasıdır.
Doğru yanıt olan iç ve dış borç faiz ödemelerinin artması seçeneği, Türkiye ekonomisinin 19901990'lı yıllardaki kronik bütçe açıkları ve yüksek faiz sarmalı ile birebir örtüşmektedir. Bu dönemde kamu borç stoku hızla artmış, borçların çevrilmesi için ödenen faizler bütçenin en büyük kalemi haline gelerek transfer harcamalarının payını rekor seviyelere taşımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapılması
1990−20011990-2001 arası dönem, Türkiye ekonomisinde yüksek kamu açıkları ve borçlanma ihtiyacının arttığı bir süreçtir.
Soruda belirtilen zaman dilimindeki mali yapıyı anlamak için gereklidir.
2
Harcama türlerinin sınıflandırılması
Personel ve mal alımları 'Cari', yatırımlar 'Sermaye', karşılıksız ödemeler (faiz, sosyal güvenlik, destekleme) 'Transfer' harcamasıdır.
Hangi kalemlerin transfer harcaması olduğunu belirlemek için gereklidir.
3
Bütçe verilerinin değerlendirilmesi
Bu dönemde faiz giderlerinin bütçe içindeki payı %50'ye yaklaşarak diğer tüm kalemleri baskılamıştır.
Transfer harcamaları içindeki en büyük ağırlığa sahip kalemi tespit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Faiz-Bütçe Kıskacı ve Transfer Harcamaları Yapısı

İpuçları

1
Transfer harcamaları, devletin doğrudan mal veya hizmet üretimi yapmadığı, gelir aktarımı sağladığı kalemlerdir.
2
19901990'lı yıllarda Türkiye'nin en büyük mali sorunu olan 'borç çevirme' meselesini hatırlayın.
3
Bu dönemde bütçe disiplinini bozan temel unsur, kamu açıklarını kapatmak için alınan borçların yüksek maliyetli faizleridir.

Daha Fazla Pratik

2006 yılında geçilen Analitik Bütçe Sınıflandırması sonrası transfer harcamalarının 'Cari Transferler' ve 'Sermaye Transferleri' olarak nasıl ayrıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Kamu Harcamalarının Yapısı ve Gelişimi

Bu konudan daha fazla soru