Para arzının faiz oranlarına duyarlı (içsel/endojen) kabul edildiği bir ekonomide, piyasa … — KPSS İktisat

Para arzının faiz oranlarına duyarlı (içsel/endojen) kabul edildiği bir ekonomide, piyasa faiz oranlarındaki ( $i$ ) bir yükselişin para arzı ( $M^s$ ) üzerindeki etkisi ve para arzı eğrisinin karakteristiği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Faiz oranlarındaki artış, bankaların serbest rezerv tutma maliyetini yükselterek serbest rezerv oranını ( $e$ ) azaltırken; ekonomik birimlerin nakit tutma maliyetini artırarak nakit tercih oranını ( $c$ ) düşürür ve bu süreç para çarpanını ( $m$ ) büyüterek pozitif eğimli bir para arzı eğrisi oluşturur.Cevap
B
Faiz oranlarındaki yükseliş, paranın likidite değerini artırdığı için halkın nakit tercih oranını ( $c$ ) yükseltir; bu durum para çarpanının küçülmesine ve para arzı eğrisinin negatif eğimli bir hal almasına neden olur.
C
Para arzı sadece Merkez Bankası tarafından dışsal olarak belirlendiği için faiz oranlarındaki değişimler para çarpanı ( $m$ ) üzerinde herhangi bir etki yaratmaz ve para arzı eğrisi faiz eksenine dik bir doğru (tam esneksiz) olarak kalır.
D
Piyasa faiz oranları arttığında bankalar riskten kaçınmak amacıyla serbest rezerv oranını ( $e$ ) artırır; bu eğilim para çarpanını daraltarak para arzı eğrisinin dikey eksene paralel konuma gelmesini sağlar.
E
İçsel para arzı modelinde faiz oranlarındaki artış, zorunlu karşılık oranlarının ( $r$ ) otomatik olarak düşmesine neden olur ve bu mekanizma üzerinden para arzı eğrisi faiz oranlarına karşı sonsuz esnek (yatay) hale gelir.

Cevap

Faiz oranlarındaki artışın serbest rezerv oranını ve nakit tercih oranını azaltarak para çarpanını büyüttüğü ve pozitif eğimli bir para arzı eğrisi oluşturduğu ifade doğrudur.

İçsel para arzı modelinde para arzı sadece Merkez Bankası'nın bir kararı değil, bankacılık sisteminin ve halkın piyasa koşullarına (faize) verdiği tepkinin bir sonucudur. Faiz oranları yükseldiğinde halk, faiz geliri elde etmek için nakit yerine mevduatı tercih eder (

c

düşer). Bankalar ise atıl duran serbest rezervlerini kredi olarak kullandırıp daha fazla kâr etmek ister (

e

düşer). Her iki durum da para çarpanını (

m

) büyüterek, Merkez Bankası parasal tabanı (

H

) değiştirmese bile toplam para arzının (

M^s

) artmasına neden olur. Bu durum, faiz ile para arzı arasında doğru yönlü bir ilişki kurarak pozitif eğimli bir para arzı eğrisi ortaya çıkarır.

Adım Adım Çözüm

İçsel para arzı mekanizmasını tanımlama

M^s = m \times H

formülünde para çarpanının (

m

) faiz oranına duyarlı olduğu belirlenir.

İçsel para arzı yaklaşımına göre bankalar ve halk faiz değişimlerine tepki verir.

Faiz oranındaki (

i

) artışın çarpan bileşenleri üzerindeki etkisini analiz etme

i \uparrow \Rightarrow c \downarrow

(Nakit tutmanın fırsat maliyeti artar) ve

i \uparrow \Rightarrow e \downarrow

(Bankalar serbest rezervleri kredi olarak verip kâr etmek ister).

Ekonomik birimlerin rasyonel davranışları çarpanın içsel değişkenlerini etkiler.

Para çarpanı (

m

) üzerindeki nihai etkiyi hesaplama

m = \frac{1+c}{c+r+e}

formülünde paydadaki

c

e

değerlerinin azalması,

m

'in değerini yükseltir.

Paydadaki azalma çarpanın sayısal değerini büyütür.

Para arzı eğrisinin şekline karar verme

Faiz (

i

) arttıkça para arzı (

M^s

) arttığı için eğri pozitif eğimli olur.

Faiz ile miktar arasındaki doğru yönlü ilişki grafikte pozitif eğim olarak yansır.

Anahtar Kavram

İçsel Para Arzı ve Para Çarpanı İlişkisi

İpuçları

İçsel para arzında para çarpanının bileşenlerinin (c ve e) faiz oranlarına nasıl tepki verdiğini düşünün.

Para çarpanı formülünü (

m = (1+c)/(c+r+e)

) hatırlayın. Faiz arttığında c ve e düşerse çarpanın değeri nasıl değişir?

Eğer faiz artışı çarpanı büyütüyorsa, bu durum faiz ile para arzı arasında aynı yönlü bir ilişki olduğu anlamına gelir; bu da eğrinin yönünü belirler.

Daha Fazla Pratik

Para arzı eğrisinin pozitif eğimli (içsel) olmasının, para politikasının genişletici veya daraltıcı etkileri (LM eğrisinin eğimi) üzerindeki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru