Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGeleneksel Kalkınma Ölçütleri (Milli Gelir)

İktisadi kalkınma literatüründe geleneksel ölçüt olarak kabul edilen kişi başına düşen reel GSMHGSMH, ülkelerin refah düzeylerini karşılaştırmada niceliksel bir gösterge sunsa da kalkınmanın niteliksel boyutlarını yansıtmakta yetersiz kalmaktadır. Örneğin; bir ülkenin toplam hasılasının büyük bir kısmının savunma ve silahlanma harcamalarından, diğer bir ülkenin hasılasının ise eğitim, sağlık ve çevre koruma harcamalarından oluşması durumunda, her iki ülkenin kişi başına düşen gelirleri eşit olsa dahi toplumsal refah düzeyleri birbirinden farklı olacaktır.

Bu durum, geleneksel kalkınma ölçütlerinin aşağıdaki kısıtlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

  1. Üretimin bileşimi ve refah üzerindeki niteliksel etkilerin ihmal edilmesiCevap
  2. B
    Piyasa dışı faaliyetlerin ve hane halkı içi üretimin milli gelir hesaplamalarına dahil edilmemesi
  3. C
    Gelir dağılımındaki adaletsizliğin ortalama değerler içinde gizlenmesi
  4. D
    Üretim sürecinde ortaya çıkan negatif dışsallıkların ve sosyal maliyetlerin hesaba katılmaması
  5. E
    Nüfus artış hızının reel hasıla üzerindeki baskılayıcı etkisinin formüle dahil edilmemesi

Cevap

Üretimin bileşimi ve refah üzerindeki niteliksel etkilerin ihmal edilmesi
Geleneksel kalkınma ölçütleri (özellikle kişi başına düşen GSMH), ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin toplam piyasa değerine odaklanır. Bu yaklaşımda, üretilen malın toplumsal refaha katkısının niteliği (örneğin eğitim harcamasının uzun vadeli refah etkisi ile silah harcamasının etkisi arasındaki fark) ayırt edilemez. Doğru cevap olan seçenek, bu 'hasıla bileşimi' sorununu tam olarak ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Geleneksel ölçütün (kişi başı gelir) tanımını hatırla.
Bu ölçüt, toplam üretimin parasal değerini nüfusa böler; yani sadece niceliksel (miktarsal) bir ortalamadır.
Ölçütün neyi ölçüp neyi ölçemediğini anlamak için temel tanımı gereklidir.
2
Soru kökündeki örneği analiz et.
İki ülkenin geliri aynı olsa bile, birinin savunmaya (tüketim/yıkım), diğerinin eğitime (beşeri sermaye/refah) yatırım yaptığı belirtilmiştir.
Örneği analiz ederek ölçütün hangi spesifik eksikliğinin vurgulandığını belirlemek gerekir.
3
Hasıla bileşimi (composition of output) kavramı ile eşleştir.
Geleneksel ölçütler için 1 dolarlık tank üretimi ile 1 dolarlık aşı üretimi eşittir. Bu durum 'üretimin bileşimi' kısıtıdır.
Teorik kavram ile somut örneği birleştirerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Geleneksel Kalkınma Ölçütlerinin Kısıtları (Hasıla Bileşimi)

İpuçları

1
Geleneksel ölçütlerin 'ne üretildiğine' bakıp bakmadığını düşünün.
2
İki ülkenin geliri aynı olsa bile birinin tank, diğerinin okul üretmesi refahı nasıl etkiler?
3
Nicelik (toplam miktar) ile nitelik (içerik/bileşim) arasındaki farka odaklanın.

Daha Fazla Pratik

İnsani Gelişme Endeksi'nin (HDI) geleneksel ölçütlerdeki bu kısıtı (üretimin niteliği) nasıl giderdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Geleneksel Kalkınma Ölçütleri (Milli Gelir)

Bu konudan daha fazla soru