Bir ekonomide Merkez Bankası'nın açık piyasa işlemleri kapsamında hanehalkından 300.000 TL… — KPSS İktisat

Bir ekonomide Merkez Bankası'nın açık piyasa işlemleri kapsamında hanehalkından $300.000$ TL tutarında hazine borçlanma senedi satın aldığı varsayılmaktadır. Ekonomideki davranışsal parametreler; hanehalkı nakit tercih oranının $\%20$ , bankaların zorunlu karşılık oranının $\%12$ ve bankaların ihtiyati amaçlı tuttuğu atıl rezerv oranının $\%8$ olduğu bilinmektedir. Bu bilgilere göre, söz konusu parasal genişleme sonucunda bankacılık sisteminin yaratabileceği toplam kredi (ödünç verilebilir fon) hacmindeki artış kaç TL olur?

$600.000$ Cevap
B
$750.000$
C
$900.000$
D
$1.500.000$
E
$2.500.000$

Cevap

Bankacılık sisteminin yaratacağı toplam kredi hacmi

600.000

TL'dir.

Toplam kredi hacmi, sistemdeki mevduat genişlemesinden nakit sızıntıları ve bankaların bünyesinde tuttuğu rezervler düşüldüğünde elde edilen net ödünç verme kapasitesidir.

300.000

TL'lik parasal taban artışı,

0,40

toplam sızıntı oranına bölündüğünde

750.000

TL'lik bir mevduat hacmi oluşturur. Bu mevduatın

\%80

'i (

1 - 0,12 - 0,08

) kredi olarak verilebildiği için sonuç

600.000

TL olur.

Adım Adım Çözüm

Toplam sızıntı oranının (payda) hesaplanması

r + c + e = 0,12 + 0,20 + 0,08 = 0,40

Kaydi para genişlemesinde sistemden çıkan tüm sızıntıların (nakit, zorunlu karşılık ve atıl rezerv) toplamı hesaplanmalıdır.

Parasal taban enjeksiyonu sonrası oluşan toplam mevduat artışının hesaplanması

\Delta D = \frac{1}{r + c + e} \times \Delta H = \frac{1}{0,40} \times 300.000 = 750.000

Merkez Bankası'nın piyasadan tahvil alması parasal tabanı (

H

) artırır. Toplam mevduat artışı, bu enjeksiyonun toplam sızıntı oranına bölünmesiyle bulunur.

Toplam mevduat artışından krediye dönüşen kısmın hesaplanması

\Delta L = (1 - r - e) \times \Delta D = (1 - 0,12 - 0,08) \times 750.000 = 0,80 \times 750.000 = 600.000

Bankalar topladıkları mevduatın zorunlu karşılık (

r

) ve atıl rezerv (

e

) kısmını ayırdıktan sonra kalan kısmını kredi olarak verebilirler. Alternatif olarak kredi çarpanı

\frac{1-r-e}{r+c+e}

kullanılarak doğrudan

1,5 \times 300.000 = 600.000

sonucuna ulaşılabilir.

Anahtar Kavram

Kredi Çarpanı ve Kaydi Para Genişlemesi

İpuçları

Kredi hacmi, toplam mevduattan ayrılan tüm rezervlerin çıkarılmasıyla bulunur.

Önce parasal genişleme katsayısını (

1 / (r+c+e)

) kullanarak toplam mevduatı bulun, ardından kredi oranını uygulayın.

Kredi çarpanı formülü

\frac{1-r-e}{r+c+e}

şeklindedir; bu formülü doğrudan parasal taban artışına uygulayabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Nakit tercih oranının (

c

) artması durumunda para çarpanı ve kredi hacminin nasıl etkileneceğini analiz ediniz.

Alternatif Yöntem

Kredi Çarpanı Yöntemi:

\text{Kredi Çarpanı} = \frac{1 - r - e}{r + c + e} = \frac{1 - 0,12 - 0,08}{0,40} = \frac{0,80}{0,40} = 2

. Buradan

\Delta L = 2 \times 300.000 = 600.000

TL.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru