Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Dış Ticaretin Gelişimi ve Politikaları

Türkiye ekonomisinde 19601960-19801980 yılları arasında 'ithal ikameci sanayileşme' stratejisi izlenirken, 2424 Ocak 19801980 Kararları ile bu model terk edilmiş ve dünya ekonomisiyle bütünleşmeyi hedefleyen 'dışa açık büyüme' modeli benimsenmiştir. Bu köklü değişimle birlikte dış ticaret rejiminde de yapısal düzenlemelere gidilmiştir.

Buna göre, 19801980 sonrası dönemde Türkiye'nin dış ticaret politikalarında gözlenen temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İhracatı teşvik eden mekanizmaların (vergi iadesi, ihracat kredileri) ön plana çıkarılması ve ithalatın kademeli olarak serbestleştirilmesiCevap
  2. B
    Dış ticaret açığını kapatmak amacıyla gümrük vergilerinin artırılarak ithal ikameci modelin derinleştirilmesi
  3. C
    İhracatın sektörel yapısında tarım ürünlerinin payını artırmaya yönelik destekleme politikalarına öncelik verilmesi
  4. D
    Dış ticarette serbest piyasa yerine ikili anlaşmalar ve takas (kliring) sistemine dayalı bir ticaret rejimine geçilmesi
  5. E
    Sermaye hareketlerinin kısıtlanarak döviz kurunun sadece merkez bankası tarafından belirlendiği sabit kur rejimine dönülmesi

Cevap

İhracatı teşvik eden mekanizmaların devreye sokulması ve ithalatın kademeli olarak serbestleştirilmesi
Doğru seçenek, 1980 sonrası dönemin en karakteristik özelliği olan dış ticaretin liberalleşmesini ve ihracatın devlet tarafından aktif bir şekilde teşvik edilmesini (sübvansiyonlar, krediler, kur politikası) ifade etmektedir. Bu dönemde ithalat kotaları ve yasakları kaldırılarak yerli sanayinin dünya fiyatları ve rekabetiyle yüzleşmesi sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem Analizi
1980 öncesi ithal ikameci, 1980 sonrası dışa açık model.
Türkiye ekonomisindeki kırılma noktalarını bilmek dış ticaret politikalarını anlamak için kritiktir.
2
Politika Değişimi
Dış ticaretin serbestleşmesi ve ihracatın desteklenmesi.
Dışa açık modelin başarılı olması için yerli ürünlerin rekabet gücünün artırılması (teşvikler) ve girdi maliyetlerinin düşürülmesi (ithalatın serbestleşmesi) gerekir.
3
Yapısal Sonuç
İhracat kalemlerinde sanayi ürünleri ağırlık kazandı.
Politika değişiminin doğal sonucu olarak Türkiye'nin ihracat kompozisyonu tarımsal hammadde ihracatçılığından sanayi mamulleri ihracatçılığına evrilmiştir.

Anahtar Kavram

İhracata Dayalı Büyüme Stratejisi (24 Ocak 1980)

İpuçları

1
1980 öncesi 'içe dönük', 1980 sonrası 'dışa dönük' modelleri düşünün.
2
Dışa dönük büyüme modelinde devlet ihracatçıyı neden ve nasıl destekler?

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin Avrupa Birliği ile imzaladığı Gümrük Birliği'nin (19961996) dış ticaret üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla