Oligopol piyasalarında fiyat rekabetini ele alan modellerden Bertrand modelinde, homojen mal üreten ve aynı marjinal maliyete () sahip olan firmalar, fiyatın marjinal maliyete eşitlendiği () bir dengede buluşurlar. Ancak Edgeworth modelinde, benzer varsayımlar altında fiyatların belirli bir noktada istikrar kazanmak yerine sürekli bir döngü içerisinde dalgalandığı (fiyat savaşları) görülür.
Edgeworth modelinde ortaya çıkan bu fiyat istikrarsızlığının ve dengeye ulaşılamamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Firmaların sınırlı üretim kapasitesine sahip olmaları nedeniyle toplam piyasa talebinin tamamını tek başlarına karşılayamamalarıCevap
- BFirmaların miktar üzerinden rekabet etmeleri ve rakiplerinin üretim düzeylerini değiştirmeyeceklerini varsaymaları
- CÜretilen malların heterojen (farklılaştırılmış) olması nedeniyle tüketicilerin fiyata karşı duyarlılığının düşük olması
- DPiyasada bir lider firmanın fiyatı belirlemesi ve diğer takipçi firmanın bu fiyatı veri alması
- EPiyasaya giriş ve çıkışların tamamen serbest olması nedeniyle ekonomik kârın uzun dönemde sıfıra yaklaşması
Cevap
Firmaların sınırlı üretim kapasitesine sahip olmaları nedeniyle toplam piyasa talebinin tamamını tek başlarına karşılayamamaları
Edgeworth modelini Bertrand modelinden ayıran en kritik varsayım 'sınırlı kapasite' kısıtıdır. Bertrand modelinde firmalar sınırsız kapasiteye sahip olduğu için fiyat marjinal maliyete kadar iner ve orada sabitlenir. Edgeworth modelinde ise kapasite yetersiz olduğu için, bir firma fiyatı düşürdüğünde tüm talebi karşılayamaz. Bu durum, diğer firmanın yüksek fiyatla 'artık talebe' (residual demand) mal satarak kâr etmesine yol açar. Sonuçta fiyatlar monopol fiyatı ile kapasitenin tam kullanıldığı fiyat seviyesi arasında sürekli dalgalanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Edgeworth Modelinde Kapasite Kısıtı ve Fiyat İstikrarsızlığı