Soru

Zorluk: Orta5 Nisan 1994 İstikrar Tedbirleri

Türkiye ekonomisinde 19941994 yılı başlarında yaşanan krizin ardından yürürlüğe konulan 55 Nisan İstikrar Kararları'nın temel amaçları arasında kamu finansman dengesini sağlamak ve döviz piyasalarındaki istikrarsızlığı gidermek yer almaktadır. Bu doğrultuda paket kapsamında çeşitli mali ve parasal düzenlemelere gidilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 55 Nisan 19941994 İstikrar Kararları ile getirilen düzenlemeler arasında gösterilemez?

  1. A
    Ekonomik Denge Vergisi ve Net Aktif Vergisi adıyla yeni ve geçici vergilerin ihdas edilmesi
  2. B
    Bankacılık sistemine olan güveni yeniden tesis etmek amacıyla tüm tasarruf mevduatlarına %100\%100 devlet garantisi getirilmesi
  3. C
    Hazine'nin Merkez Bankası kaynaklarından yararlanma imkânı olan 'Kısa Vadeli Avans' kullanımının kademeli olarak sınırlandırılması
  4. İthal ikameci sanayileşme modelinden vazgeçilerek serbest piyasa ekonomisine ve ihracata dayalı büyüme stratejisine geçilmesiCevap
  5. E
    Kamu finansman açığını daraltmak amacıyla Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KI˙TKİT) ürünlerine yüksek oranlı fiyat artışları uygulanması

Cevap

İthal ikameci sanayileşme modelinden vazgeçilerek serbest piyasa ekonomisine ve ihracata dayalı büyüme stratejisine geçilmesi seçeneği yanlıştır; çünkü bu 24 Ocak 1980 Kararları'nın özelliğidir.
Doğru cevap olan ifade, Türkiye ekonomisinde bir devrim niteliği taşıyan ve ithal ikameci modelden ihracata dayalı modele geçişi sağlayan 24 Ocak 1980 Kararları'nın temel felsefesidir. 5 Nisan 1994 Kararları ise daha çok kamu açıklarını kapatmaya ve finansal sistemi korumaya odaklanmış kısa vadeli bir istikrar paketidir.

Adım Adım Çözüm

1
19941994 İstikrar Kararları'nın niteliğini analiz et
55 Nisan 19941994 kararları, yapısal bir rejim değişikliğinden ziyade, kamu açıklarını kapatmaya ve döviz krizini durdurmaya yönelik 'itfaiyeci' bir pakettir.
Soruda istenen 'gösterilemez' olanı bulmak için paketin kapsamı dışında kalan yapısal dönüşümleri ayırt etmek gerekir.
2
2424 Ocak 19801980 ve 55 Nisan 19941994 kararlarını karşılaştır
İhracata dayalı büyüme ve ithal ikamesinden vazgeçiş 19801980 yılına aittir. 19941994 paketinde ise Ekonomik Denge Vergisi, mevduat garantisi ve kısa vadeli avans sınırlaması gibi spesifik kriz önlemleri mevcuttur.
KPSS sınavında bu iki istikrar paketi arasındaki farklar sıkça sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

5 Nisan 1994 Kararları'nın mali ve parasal disiplin odaklı içeriği ile 24 Ocak 1980 Kararları'nın yapısal dönüşüm odaklı içeriği arasındaki ayrım.

Daha Fazla Pratik

9 Aralık 1999 İstikrar Programı ve döviz çapası (exchange rate anchor) uygulamasını inceleyerek 1994 ile farklarını karşılaştırın.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla