Soru

Zorluk: Zor5 Nisan 1994 İstikrar Tedbirleri

19941994 yılında yaşanan ekonomik kriz sonrasında yürürlüğe konulan 55 Nisan İstikrar Kararları, kamu açıklarının merkez bankası kaynaklarıyla finansmanını (monetizasyon) kısıtlamayı hedefleyen önemli bir yasal değişikliği de içermiştir. Bu kapsamda 2121 Nisan 19941994 tarihinde kabul edilen 39853985 sayılı Kanun ile Merkez Bankası'nın Hazine'ye açabileceği "kısa vadeli avans" miktarında kademeli bir kısıtlamaya gidilmiştir.

Söz konusu düzenlemeye göre, kısa vadeli avans tutarının ilgili yıl bütçe ödenekleri toplamına oranının 19971997 ve sonraki yıllar için indirilmesi kararlaştırılan nihai seviye yüzde kaçtır?

  1. A
    %15
  2. B
    %12
  3. %3Cevap
  4. D
    %1
  5. E
    %0

Cevap

5 Nisan 1994 İstikrar Kararları kapsamında yapılan yasal düzenleme ile kısa vadeli avansın bütçe ödeneklerine oranı nihai olarak %3 seviyesine indirilmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek, 39853985 sayılı Kanun ile getirilen kademeli kısıtlama takviminin son aşamasını ifade eder. Bu düzenleme, Hazine'nin Merkez Bankası'nı bir finansman kaynağı olarak görmesini engellemeye yönelik ilk ciddi yapısal adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Krizin nedenini belirleme
1994 krizi öncesinde bütçe açıklarının Merkez Bankası'ndan kısa vadeli avans yoluyla (para basarak) finanse edilmesi yüksek enflasyonu körüklemiştir.
Krizin temelinde yatan monetizasyon sorununu anlamak çözümün ilk adımıdır.
2
3985 sayılı Kanun düzenlemesini analiz etme
21 Nisan 1994'te TCMB Kanunu değiştirilerek Hazine'nin bu imkânı kademeli olarak kısıtlanmıştır.
Yapısal bir önlem olarak para arzı kontrol altına alınmak istenmiştir.
3
Kademeli takvimi uygulama
Takvim şu şekildedir: 1994: %12, 1995: %10, 1996: %6 ve 1997+: %3.
Kanunun belirlediği nihai hedef oranı tespit etmek için takvimin son basamağına bakılır.

Anahtar Kavram

Hazine'nin TCMB'den kısa vadeli avans kullanımı ve 1994 monetizasyon kısıtı.

İpuçları

1
1994 yılındaki düzenleme bir 'kaldırma' değil, bir 'kısıtlama' (limit koyma) işlemidir.
2
Kısıtlama kademelidir; 1994'te %12 ile başlar ve üç yıl içinde tek haneli düşük bir rakama iner.
3
1997 ve sonrasında sabitlenen oran, 2001 reformlarına kadar geçerli olan %3 sınırıdır.

Daha Fazla Pratik

2001 krizinden sonra TCMB Kanunu'nda yapılan değişiklikle para politikasının bağımsızlığı konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla