Klasik Faiz Teorisi'nin (Reel Faiz Teorisi) varsayımlarının geçerli olduğu ve ekonominin tam istihdam düzeyinde bulunduğu bir ortamda; kamu harcamalarının tamamen borçlanma yoluyla finanse edilerek artırılması durumunda, ödünç verilebilir fonlar piyasasında gerçekleşen değişimlere ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Reel faiz oranları yükselir ve özel sektör yatırım harcamaları azalır.Cevap
- BPara arzı arttığı için denge faiz oranı düşer ve toplam talep genişler.
- CTasarruflar faiz oranına tam duyarsız olduğu için faizler yükselse de yatırımlar değişmez.
- DÖdünç verilebilir fon arzı arttığı için denge faiz oranı geriler.
- EBireylerin likidite tercihi arttığı için para talebi üzerinden faiz oranları yükselir.
Cevap
Reel faiz oranlarının yükselmesi ve beraberinde özel sektör yatırım harcamalarının azalması (dışlama etkisi) beklenir.
Klasik faiz teorisine göre faiz oranı, ödünç verilebilir fonların arzı (tasarruf) ve talebi (yatırım) tarafından belirlenir. Kamu harcamalarının borçlanma ile finanse edilmesi, hükümetin piyasadan fon talep etmesi anlamına gelir. Bu durum toplam fon talebini artırarak reel faiz oranlarını yukarı çeker. Klasik modelde yatırımlar faiz oranına karşı oldukça duyarlı kabul edildiğinden, yükselen faizler özel sektörün yatırım yapma maliyetini artırır ve yatırımların azalmasına (dışlanmasına) neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Dışlama Etkisi (Crowding Out)