Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÜretim Yöntemiyle Hesaplama (Katma Değer)

Bir ekonomide buzdolabı üretim sürecinde yer alan aşamalar ve bu aşamalardaki satış bedelleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Üretim AşamasıSatış Bedeli (TL)
Ham Petrol Çıkarımı80.00080.000
Rafineri (Plastik Hammadde Üretimi)150.000150.000
Plastik Aksam ve Parça Üretimi240.000240.000
Buzdolabı Montajı ve Nihai Satış450.000450.000

Üretim sürecinde ham petrol çıkarımı aşamasında herhangi bir girdi kullanılmadığı varsayıldığında, bu üretim zincirinin ekonominin toplam GSYH'sine yaptığı katkı (toplam katma değer) kaç TL'dir?

  1. A
    210.000210.000
  2. B
    240.000240.000
  3. 450.000450.000Cevap
  4. D
    530.000530.000
  5. E
    920.000920.000

Cevap

Ekonomide üretim yöntemiyle GSYH hesaplanırken, her üretim aşamasında yaratılan katma değerler (80.000+70.000+90.000+210.00080.000 + 70.000 + 90.000 + 210.000) toplanır ve bu toplam nihai ürünün satış bedeli olan 450.000450.000 TL'ye eşit olur.
Doğru cevap olan 450.000450.000 TL değeri, ekonomideki üretim yöntemiyle GSYH hesaplama mantığına dayanır. Bu yöntemde her aşamadaki katma değer (Satış Değeri - Ara Malı Girdisi) bulunur. Hesaplanan katma değerler toplandığında (80.000+70.000+90.000+210.00080.000 + 70.000 + 90.000 + 210.000), ulaşılan sonuç nihai malın satış bedeline eşit olur. Bu sayede ekonomideki üretim hacmi mükerrer sayım yapılmadan doğru şekilde ölçülür.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci aşamadaki (Ham Petrol) katma değeri hesapla.
Katma Değer = Satış Bedeli - Girdi Kullanımı = 80.000−0=80.00080.000 - 0 = 80.000 TL
İlk aşamada girdi kullanılmadığı belirtildiği için satış bedelinin tamamı katma değerdir.
2
İkinci aşamadaki (Rafineri) katma değeri hesapla.
150.000−80.000=70.000150.000 - 80.000 = 70.000 TL
Rafineri, 80.00080.000 TL'lik ham petrolü kullanarak 150.000150.000 TL'lik hammadde üretmiştir.
3
Üçüncü aşamadaki (Plastik Aksam) katma değeri hesapla.
240.000−150.000=90.000240.000 - 150.000 = 90.000 TL
Plastik aksam fabrikası, hammaddeyi işleyerek üzerine 90.00090.000 TL değer eklemiştir.
4
Dördüncü aşamadaki (Montaj/Nihai Satış) katma değeri hesapla.
450.000−240.000=210.000450.000 - 240.000 = 210.000 TL
Beyaz eşya üreticisi parçaları birleştirerek nihai ürünü oluşturmuş ve 210.000210.000 TL değer katmıştır.
5
Tüm aşamalardaki katma değerleri toplayarak toplam GSYH katkısını bul.
80.000+70.000+90.000+210.000=450.00080.000 + 70.000 + 90.000 + 210.000 = 450.000 TL
Üretim yöntemi, tüm aşamalardaki değer artışlarının toplamını esas alır.

Anahtar Kavram

Katma Değer (Value Added), bir firmanın üretim sürecinde kullandığı ara malların değerinin üzerine eklediği değerdir. Üretim zincirindeki tüm katma değerlerin toplamı, nihai malın piyasa fiyatına eşittir.

İpuçları

1
Üretim yöntemiyle GSYH hesaplanırken her aşamanın satış değerini değil, sadece o aşamada yaratılan 'farkı' dikkate almalısınız.
2
Bir aşamanın katma değerini bulmak için o aşamanın satış bedelinden, bir önceki aşamadan alınan girdi bedelini çıkarın.
3
Kısa yol: Eğer tüm üretim aşamaları verilmişse, toplam katma değer nihai tüketicinin ödediği son satış fiyatına eşit olacaktır.

Daha Fazla Pratik

Ara malların ithal edilmesi durumunda katma değer ve GSYH hesaplamasının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu her aşamayı tek tek hesaplamak yerine, 'Nihai Malın Satış Bedeli = Toplam Katma Değer' kuralını kullanarak doğrudan 450.000450.000 TL sonucuna ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Üretim Yöntemiyle Hesaplama (Katma Değer)

Bu konudan daha fazla soru