İktisadi kalkınma literatüründe uzun yıllar boyunca temel ölçüt olarak kullanılan kişi başına düşen reel gayrisafi millî hasıla () rakamları, bir ekonomideki niceliksel genişlemeyi yansıtmada başarılı olsa da toplumsal refahın tam bir göstergesi olma noktasında çeşitli eleştirilere maruz kalmıştır. Bu eleştiriler genellikle millî gelir rakamlarının neleri ölçüp neleri ölçemediği üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Buna göre, geleneksel bir kalkınma ölçütü olan kişi başına düşen reel 'nin, özellikle gelişmekte olan ülkelerin yaşam standartlarını ve gerçek refah düzeyini yansıtmada yetersiz kalmasının temel nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- Piyasa mekanizması dışında kalan hane içi üretim faaliyetlerinin ve kayıt dışı ekonomik işlemlerin hesaplamalara dahil edilmemesiCevap
- BEkonomik kalkınmanın sadece üretim faktörlerindeki nicel artışa ve sermaye birikimine dayalı bir süreç olarak tanımlanması
- CFiziki Yaşam Kalitesi Endeksi () içinde yer alan bebek ölüm hızı ve okuryazarlık oranı gibi sosyal göstergelerin millî gelir rakamlarına dahil edilmesi
- DGini katsayısının sıfıra yaklaşmasının gelir dağılımında tam eşitsizliği ifade etmesi nedeniyle hesaplamalarda sapma oluşması
- ETeknolojik gelişmenin Solow büyüme modelinde olduğu gibi sistem dışından gelen (dışsal) bir değişken olarak kabul edilmesi
Cevap
Piyasa mekanizması dışında kalan hane içi üretim faaliyetlerinin ve kayıt dışı ekonomik işlemlerin hesaplamalara dahil edilmemesi
Geleneksel kalkınma ölçütleri olan ve kişi başına reel gelir, yalnızca resmî piyasa kayıtlarına giren ekonomik faaliyetleri ölçer. Ancak özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, hane halkının kendi ihtiyacı için yaptığı üretim (örneğin evde yapılan ekmek, temizlik veya çocuk bakımı) ile resmî kayıtlara geçmeyen (kayıt dışı) faaliyetler toplam refahın büyük bir kısmını oluşturur. Bu unsurların hesaplama dışı kalması, millî gelirin gerçek yaşam standardını olduğundan daha düşük göstermesine neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Millî Gelir Hesaplamalarının Kapsamı ve Kısıtları
İpuçları
1
Millî gelir hesaplanırken sadece faturası olan veya resmî olarak parayla satılan işlemlere odaklanıldığını düşünün.
2
Kalkınmanın sadece 'kaç lira kazandığımız' değil, 'nasıl yaşadığımız' ile ilgili olduğunu ancak millî gelirin sadece 'parayı' gördüğünü hatırlayın.
3
Evde yapılan yemeklerin veya köydeki geçimlik tarımın millî gelire eklenip eklenmediğini sorgulayın.
Daha Fazla Pratik
Millî gelirin refahı ölçmedeki diğer kısıtları olan 'gelir dağılımı adaletsizliği' ve 'negatif dışsallıklar (çevre kirliliği)' konularını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s