Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTCMB'nin Kuruluşu, Görevleri ve Bağımsızlığı

19301930 yılında 17151715 sayılı Kanun ile kurulan ve 19701970 yılında yürürlüğe giren 12111211 sayılı Kanun ile modern yapısının temelleri atılan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMBTCMB), 20012001 yılında 46514651 sayılı Kanun ile gerçekleştirilen değişikliklerle köklü bir dönüşüm yaşamıştır. Bu yasal düzenleme ile Bankanın mali bağımsızlığını pekiştirmek amacıyla Hazine ile mali ilişkileri konusunda getirilen en temel yasak aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bankanın Hazine ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına avans vermesinin ve kredi açmasının kesin olarak yasaklanmasıCevap
  2. B
    Enflasyon hedefinin belirlenmesinde hükümetin yetkisinin tamamen kaldırılarak Bankanın tek karar verici haline getirilmesi
  3. C
    Bankanın yıllık kârından Hazineye pay aktarılması uygulamasına son verilerek tüm kârın ihtiyat akçesine devredilmesi
  4. D
    Banka sermayesinde Hazineye ait olan (A) sınıfı hisselerin payının %51'in altına düşürülerek özel bankalara devredilmesi
  5. E
    Hazine Müsteşarı'nın Banka Meclisi toplantılarına gözlemci olarak dahi katılımının tamamen sonlandırılması

Cevap

Bankanın Hazine ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına avans vermesinin ve kredi açmasının yasaklanması
Doğru cevap, Bankanın Hazine ve kamu kurumlarına kredi açmasının yasaklanmasıdır. 20012001 yılında 12111211 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklerin en radikal ve mali disiplini sağlayan maddesi, merkez bankası kaynaklarının kamu açıklarını kapatmak için kullanılmasını engelleyen bu yasaktır. Bu sayede 'mali bağımsızlık' pekiştirilmiş ve fiyat istikrarı hedefi için gerekli zemin oluşturulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
2001 yılındaki 4651 sayılı Kanun değişikliğinin temel odağını belirleme
Bu değişikliğin temel amacı fiyat istikrarını birincil hedef yapmak ve TCMB'nin araç bağımsızlığını yasal güvenceye almaktır.
Mali disiplini sağlamak ve para politikasının siyasi etkilerden arındırılması için yasal çerçeve şarttır.
2
Bağımsızlığın 'Mali Bağımsızlık' boyutunu analiz etme
Mali bağımsızlık, merkez bankasının bütçe açıklarını finanse etme zorunluluğunun ortadan kalkmasıdır.
Geçmişte uygulanan 'Kısa Vadeli Avans' sistemi, enflasyonun temel nedenlerinden biri olarak görüldüğü için kaldırılmıştır.
3
Hazine ile ilişkilerdeki yasal kısıtlamayı tespit etme
2001 düzenlemesiyle TCMB'nin Hazineye ve diğer kamu kurumlarına kredi açması, avans vermesi ve bu kurumların ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alması yasaklanmıştır.
Bu yasak, Bankanın 'bağımsız' bir para politikası yürütebilmesinin temel dayanağıdır.

Anahtar Kavram

TCMB'nin Mali Bağımsızlığı ve Hazine ile İlişkiler
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

TCMB'nin Kuruluşu, Görevleri ve Bağımsızlığı

Bu konudan daha fazla soru