Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Para Arzı ve Kredi Hacmi Gelişmeleri

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından tanımlanan para arzı büyüklükleri ve Türk finansal sistemindeki kredi hacmi gelişmeleri ile ilgili tarihsel ve metodolojik süreç dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Güncel TCMB metodolojisine göre M1 para arzı; dolaşımdaki para ile vadesiz (TL ve yabancı para) mevduatları kapsarken; M3 para arzı, M2 büyüklüğüne repo, para piyasası fonları ve ihraç edilen menkul kıymetlerin eklenmesiyle hesaplanır.Cevap
  2. B
    24 Ocak 1980 Kararları sonrasında kredi hacminin kontrolü amacıyla faiz oranları üzerindeki tavan uygulaması (finansal baskılama) sıkılaştırılmış ve bankaların selektif kredi politikası kapsamında kredi arzı daraltılmıştır.
  3. C
    Türkiye'de vadesiz yabancı para mevduatlar dar tanımlı para arzı olan M1 içerisinde yer almazken; tüm yabancı para mevduatlar sadece M2Y ve M3Y gibi analitik tanımlar altında ayrıca takip edilmektedir.
  4. D
    M3 para arzı, en geniş tanımlı para büyüklüğü olup M2 toplamına sadece resmi kuruluşlar mevduatının ve bankalar arası mevduatların eklenmesiyle elde edilen bir göstergedir.
  5. E
    Türkiye'de kredi hacmi kontrolünde kullanılan zorunlu karşılıklar para politikası aracı olarak işlevini yitirmiş olup, 2001 yılındaki merkez bankası reformu ile para arzı tanımı dışına çıkarılarak tamamen kaldırılmıştır.

Cevap

Güncel TCMB metodolojisine göre M1 para arzı; dolaşımdaki para ile vadesiz (TL ve yabancı para) mevduatları kapsarken; M3 para arzı, M2 büyüklüğüne repo, para piyasası fonları ve ihraç edilen menkul kıymetlerin eklenmesiyle hesaplanır.
Doğru ifade; TCMB'nin güncel metodolojisine göre M1 para arzının dolaşımdaki para ile tüm (TL ve YP) vadesiz mevduatları kapsadığını, M3'ün ise M2'ye repo, para piyasası fonları ve ihraç edilen menkul kıymetlerin eklenmesiyle elde edildiğini belirtmektedir. Bu yapı, Türkiye'deki likiditeyi en geniş kapsamda ölçmek için tasarlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TCMB'nin 2005 yılı sonunda gerçekleştirdiği para arzı tanımlarındaki revizyonun analiz edilmesi.
M1 ve M2 tanımlarına yabancı para (YP) mevduatların dâhil edildiği, M3 tanımının ise para piyasası araçlarıyla genişletildiği tespit edilir.
Uluslararası standartlara (AB ve IMF) uyum sağlamak ve para arzı göstergelerini daha kapsayıcı hale getirmek.
2
Para arzı bileşenlerinin katmanlı yapısının kontrol edilmesi.
M1=Dolas\cımdakiPara+VadesizMevduatlar(TL+YP)M1 = Dolaşımdaki Para + Vadesiz Mevduatlar (TL+YP); M2=M1+VadeliMevduatlar(TL+YP)M2 = M1 + Vadeli Mevduatlar (TL+YP); M3=M2+Repo+ParaPiyasasıFonları+I˙hrac\cEdilenMenkulKıymetlerM3 = M2 + Repo + Para Piyasası Fonları + İhraç Edilen Menkul Kıymetler.
Her bir tanımın bir önceki tanımı kapsayarak genişlediğini doğrulamak.
3
24 Ocak 1980 Kararları'nın kredi ve finansal sistem üzerindeki temel etkisinin değerlendirilmesi.
Bu kararların finansal serbestleşmeyi (liberalizasyonu) başlattığı, faizlerin serbestleştiği ve kredi hacminin pazar koşullarında belirlenmeye başladığı anlaşılır.
Yanlış tarihsel yorumları (baskılama, tavan fiyat vb.) elemek.

Anahtar Kavram

TCMB Para Arzı Tanımları ve Bileşenleri

Daha Fazla Pratik

TCMB'nin para arzı tanımlarındaki bu değişikliğin, para politikasının aktarım mekanizması üzerindeki etkilerini analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla