Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Para Arzı ve Kredi Hacmi Gelişmeleri

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından 2005 yılı sonunda Avrupa Merkez Bankası standartlarına uyum amacıyla yapılan tanım değişikliklerinden önce; standart M2M_2 para arzı tanımına "Döviz Tevdiat Hesaplarının" (YP Mevduat) eklenmesiyle oluşturulan parasal büyüklük aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    M1M_1
  2. M2YM_{2Y}Cevap
  3. C
    M3M_3
  4. D
    M3YM_{3Y}
  5. E
    M0M_0

Cevap

Türkiye ekonomisinde 2005 öncesi dönemde, döviz mevduatlarının standart para arzı tanımlarına dahil edildiği büyüklük M2YM_{2Y} olarak adlandırılmaktaydı.
TCMB'nin 2005 yılı öncesindeki metodolojisinde, döviz mevduatlarının para arzına etkisi M2YM_{2Y} (M2 + YP Mevduat) ve M3YM_{3Y} (M3 + YP Mevduat) göstergeleriyle izlenmekteydi. 2005 sonrasındaki modern tanımlamada ise YP mevduatlar doğrudan M2M_2 kapsamına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TCMB'nin 2005 yılındaki tanım değişikliği öncesi yapısını analiz et.
2005 öncesinde para arzı tanımları (M1, M2, M3) sadece TL cinsi varlıkları kapsarken, döviz (YP) mevduatları için 'Y' eki getirilerek (M2Y, M3Y) ayrı tanımlar oluşturulmuştu.
Türkiye'deki yüksek dolarizasyon etkisini ölçmek için döviz mevduatları bu şekilde takip edilmekteydi.
2
M2 para arzına yapılan eklemeyi belirle.
M2M_2 (Dar para arzı + Vadeli TL mevduat) + Döviz Tevdiat Hesapları (YP Mevduat) = M2YM_{2Y}.
Soruda istenen spesifik geçiş tanımı budur.
3
Güncel durumla karşılaştır.
Günümüzde (2005 sonrası) M2M_2 tanımı hem TL hem de YP mevduatları doğrudan kapsamaktadır.
Tanımların Avrupa Merkez Bankası standartlarına uyumlaştırılması sonucu bu değişikliğe gidilmiştir.

Anahtar Kavram

Parasal Büyüklüklerin Tarihsel Dönüşümü ve Dolarizasyon Ölçümü

İpuçları

1
Eski tanımlarda döviz (YP) etkisini göstermek için bir harf eki kullanılmaktaydı.
2
M2 tanımı vadeli mevduatları da kapsar; buna döviz eklendiğinde 'Yatırım' veya 'YP' bağlamında bir isimlendirme yapılırdı.
3
2005 öncesi Türkiye'de dolarizasyonun boyutunu görmek için kullanılan en popüler gösterge M2YM_{2Y} büyüklüğüydü.

Daha Fazla Pratik

Güncel M2 ve M3 tanımları arasındaki farkı (repo, para piyasası fonları) mutlaka inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla