Soru

Zorluk: OrtaAçık Piyasa İşlemleri (APİ)

Merkez bankasının piyasadaki likiditeyi kalıcı olarak artırmak amacıyla yürüttüğü "doğrudan alım" (outright purchase) işleminin merkez bankası analitik bilançosu üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Aktif kalemindeki "Menkul Kıymetler Cüzdanı" artarken, pasif kalemindeki "Rezerv Para" unsurlarında artış yaşanır.Cevap
  2. B
    Aktif kalemindeki "Dış Varlıklar" artarken, pasif kalemindeki "Bankalar Mevduatı" azalır.
  3. C
    Aktif kalemindeki "Menkul Kıymetler Cüzdanı" azalırken, pasif kalemindeki "Açık Piyasa İşlemlerinden Borçlar" artar.
  4. D
    Pasif kalemindeki "Kamu Mevduatı" artarken, aktif kalemindeki "Dış Varlıklar" kalemi değişmez.
  5. E
    Aktif kalemindeki "Bankacılık Sektörüne Açılan Krediler" azalırken, bilançonun pasif toplamı küçülür.

Cevap

Aktif kalemindeki "Menkul Kıymetler Cüzdanı" artarken, pasif kalemindeki "Rezerv Para" unsurlarında artış yaşanması doğru cevaptır.
Doğrudan alım işlemi, merkez bankasının piyasadan menkul kıymet satın alarak karşılığında likidite sağlamasıdır. Bu işlem sonucunda merkez bankasının varlıkları (Menkul Kıymetler Cüzdanı) artarken, bu varlıkların karşılığında piyasaya sürülen likidite nedeniyle yükümlülükleri (Rezerv Para/Para Tabanı) de artar.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini tanımlama
Doğrudan alım, merkez bankasının piyasadan mülkiyetini devralmak üzere devlet iç borçlanma senedi (DİBS) almasıdır.
Bu işlemin kalıcı likidite genişlemesi yaratma amacını anlamak gerekir.
2
Aktif kalemindeki değişimi belirleme
Merkez bankası bilançosunun Aktif kısmında yer alan "Menkul Kıymetler Cüzdanı" kalemi satın alınan senetler kadar artar.
Varlık alımı, bilançonun aktifinde ilgili varlık kaleminin büyümesine neden olur.
3
Pasif kalemindeki değişimi belirleme
Merkez bankası senetlerin bedelini bankaların kendisindeki hesaplarına (rezervlerine) alacak kaydederek veya emisyon yoluyla ödediği için "Rezerv Para" (H) artar.
Piyasaya likidite enjeksiyonu, merkez bankasının kısa vadeli yükümlülüklerini (para tabanını) artırır.

Anahtar Kavram

Açık Piyasa İşlemlerinin (APİ) Bilanço Etkisi

İpuçları

1
Merkez bankası bir varlığı satın aldığında, o varlığın bedelini piyasaya nakit olarak öder.
2
Doğrudan alım işlemi bilançonun aktifindeki menkul kıymet miktarını artırır. Bu artışın karşılığı pasifte nerede görünür?

Daha Fazla Pratik

Doğrudan alım ile repo arasındaki vade farkını ve bilançodaki geçici/kalıcı etki ayrımını inceleyin.

Alternatif Yöntem

T-cetveli mantığıyla yaklaşın: Sol tarafa (Aktif) yeni bir varlık ekleniyorsa, eşitliğin bozulmaması için ya sağ tarafta (Pasif) bir artış olmalı ya da sol tarafta başka bir kalem azalmalıdır. Nakit ödeme yapıldığına göre Pasif taraftaki para tabanı artacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla