Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), piyasadaki likidite fazlasını kalıcı olarak sterilize etmek amacıyla portföyünde bulunan Devlet İç Borçlanma Senetlerini (DİBS) bankalara "doğrudan satış" (outright sale) yöntemiyle devretmiştir. Buna göre, bu işlemin TCMB analitik bilançosu üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Aktif kaleminde yer alan "Açık Piyasa İşlemleri" hesabı azalırken, pasif kalemindeki "Bankalar Mevduatı" azalır ve Net İç Varlıklar () kalemi geriler.Cevap
- BPasif kaleminde yer alan "Emisyon" hacmi artarken, aktifteki "Dış Varlıklar" kalemi azalır ve Rezerv Para bileşenleri toplamda değişmez.
- CAktifteki menkul kıymet cüzdanı genişlerken, bankaların rezervleri artar ve parasal taban üzerinde genişletici bir etki oluşur.
- Dİşlem sonucunda pasif kalemdeki "Açık Piyasa İşlemleri" bir yükümlülük olarak artarken, aktifteki "Dış Varlıklar" sabit kalır ve para çarpanı yükselir.
- EBankaların TCMB nezdindeki "Serbest Rezervleri" artarken, aktif kalemdeki "Bankacılık Sektörüne Açılan Krediler" hesabı azalır.
Cevap
Doğrudan satış işlemi sonucunda TCMB'nin aktifindeki "Açık Piyasa İşlemleri" portföyü azalırken, pasifteki "Bankalar Mevduatı" kalemi azalır ve dolayısıyla Net İç Varlıklar () geriler.
Merkez Bankası doğrudan satış yaptığında, aktifindeki menkul kıymet varlıklarını azaltır. Bu varlıkların karşılığı piyasadan (bankalardan) nakit olarak çekildiği için pasifteki banka rezervleri (Bankalar Mevduatı) de aynı oranda azalır. Rezerv paradaki bu azalış, dış varlıklar sabitken Net İç Varlıkların () matematiksel olarak gerilemesine neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
TCMB Analitik Bilançosunda APİ İşlemlerinin Kaydı
İpuçları
1
Merkez Bankası'nın piyasaya kağıt 'satması', piyasadan parayı 'çekmesi' demektir.
2
TCMB Analitik Bilançosu'nda eşitliğini düşünün.
3
Aktifteki menkul kıymet azalışı ile pasifteki banka mevduatı azalışı bilançonun her iki tarafını da küçültür.
Daha Fazla Pratik
Ters repo işleminin 'geçici' niteliği ile doğrudan satışın 'kalıcı' niteliği arasındaki farkları ve bu farkların bilanço kalemlerine yansıma sürelerini inceleyin.
Alternatif Yöntem
Muhasebe mantığıyla yaklaşılabilir: TCMB kağıt satarsa Alacaklı (Aktif Azalışı: Menkul Kıymetler), karşılığında bankadan ödeme alırsa Borçlu (Pasif Azalışı: Bankalar Mevduatı). Her iki tarafın azalışı Net İç Varlıkların toplam değerini düşürür.
Tahmini Süre:2m 0s