Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGelir ve İkame Etkisi (Hicks ve Slutsky)

Slutsky yöntemiyle yapılan tüketici davranışı analizinde, tüketicinin "düşük mal" (inferior good) olarak nitelendirdiği XX malının birim fiyatı yükseldiğinde meydana gelen toplam etkinin (fiyat etkisi) bileşenlerine ayrıştırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İkame etkisi XX malı tüketimini azaltırken, gelir etkisi tüketimi artırır; ikame etkisinin mutlak değerce daha büyük olması nedeniyle toplam miktar azalır.Cevap
  2. B
    Hem ikame etkisi hem de gelir etkisi XX malı tüketimini azaltıcı yönde çalışır ve bu nedenle toplam talep edilen miktar azalır.
  3. C
    İkame etkisi XX malı tüketimini artırırken, gelir etkisi tüketimi azaltır; bu iki etkinin birbirini tam olarak dengelemesi nedeniyle toplam miktar değişmez.
  4. D
    İkame etkisi XX malı tüketimini azaltırken, gelir etkisi tüketimi daha büyük bir şiddetle artırır ve sonuçta toplam talep edilen miktar yükselir.
  5. E
    Slutsky yaklaşımında satın alma gücü orijinal sepet üzerinden sabitlendiği için gelir etkisi gerçekleşmez ve miktar sadece ikame etkisi kadar azalır.

Cevap

İkame etkisinin tüketimi azalttığı, gelir etkisinin ise artırdığı ancak ikame etkisinin baskınlığı nedeniyle toplam miktarın azaldığı ifade doğrudur.
Düşük mal olan bir malın fiyatı arttığında, ikame etkisi rasyonel olarak bu malın talebini azaltır. Aynı zamanda tüketicinin reel alım gücü düştüğü için, düşük mal tanımı gereği tüketici bu maldan daha fazla tüketmek ister (gelir etkisi). Ancak Giffen malı durumu belirtilmediği sürece, ikame etkisinin şiddeti gelir etkisinden büyüktür ve netice itibarıyla toplam miktar azalır.

Adım Adım Çözüm

1
Fiyat değişiminin nispi fiyatlar üzerindeki etkisini belirleyin.
Px↑  ⟹  P_x \uparrow \implies XX malı YY malına göre nispeten daha pahalı hale gelir.
İkame etkisinin yönünü belirlemek için malın nispi fiyatındaki değişim esas alınır.
2
İkame etkisinin (SE) yönünü analiz edin.
Tüketici pahalılaşan XX malından uzaklaşarak YY malına yönelir; XX malı tüketimi azalır (SE<0SE < 0).
İkame etkisi fiyat değişimiyle daima ters yönlü çalışır.
3
Reel gelir ve düşük mal ilişkisini analiz edin (Gelir Etkisi - IE).
Px↑  ⟹  P_x \uparrow \implies Satın alma gücü ↓\downarrow. Düşük malda gelir azalışı talebi artırır (IE>0IE > 0).
Düşük malların tanımı gereği, gelir ile talep arasında ters yönlü ilişki vardır.
4
Toplam etkiyi (TE) ve etkilerin büyüklük sıralamasını karşılaştırın.
∣SE∣>∣IE∣|SE| > |IE| olduğu için toplam talep edilen miktar azalır.
Giffen malı olmayan düşük mallarda fiyat kanunu geçerlidir ve talep eğrisi negatif eğimlidir.

Anahtar Kavram

Düşük mallarda (Giffen olmayan), ikame ve gelir etkileri zıt yönlüdür ancak ikame etkisi baskın olduğu için talep kanunu (fiyat artınca miktar azalır) geçerliliğini korur.

İpuçları

1
İkame etkisinin yönü, malın türünden bağımsız olarak fiyat değişiminin daima tersidir.
2
Düşük malda reel gelir azaldığında (fiyat artınca), tüketicinin bu mala olan talebi ne yönde değişir?
3
Giffen malı olmayan düşük mallarda, negatif ikame etkisinin pozitif gelir etkisinden mutlak değerce büyük olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı analizi Hicks yaklaşımı için yaparak, telafi edilmiş bütçe doğrusunun farksızlık eğrisine teğet olma şartını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak toplam etkiyi ΔXΔPx=ΔXikameΔPx−X⋅ΔXgelirΔI\frac{\Delta X}{\Delta P_x} = \frac{\Delta X_{ikame}}{\Delta P_x} - X \cdot \frac{\Delta X_{gelir}}{\Delta I} Slutsky denklemi üzerinden düşünerek işaret analizi yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Gelir ve İkame Etkisi (Hicks ve Slutsky)

Bu konudan daha fazla soru