Uluslararası ticaret kısıtlamalarından biri olan ithalat kotaları, yerli piyasa fiyatı ile dünya fiyatı arasında bir fark yaratarak "kota rantı" ( ) oluşmasına neden olur. Hükümetin ithalat izin belgelerini (lisanslarını) herhangi bir ücret talep etmeden, sadece yerli piyasada faaliyet gösteren ithalatçıların geçmiş yıllardaki ticaret hacimlerini esas alarak paylaştırması senaryosunda, bu rantın nihai sahibi aşağıdakilerden hangisidir?
- Yerli ithalatçı firmalarCevap
- BDevlet hazinesi
- CYabancı ihracatçı firmalar
- DYerli tüketiciler
- EYerli hammadde tedarikçileri
Cevap
İthalat lisanslarının geçmiş performansa dayalı olarak bedelsiz dağıtılması durumunda kota rantı yerli ithalatçı firmalar tarafından elde edilir.
İthalat kotası uygulandığında iç piyasa fiyatı dünya fiyatının üzerine çıkar. Aradaki bu fark (kota rantı), ithalat yapma yetkisine (lisansına) sahip olan aktöre kalır. Soruda belirtilen 'geçmiş performansa göre bedelsiz dağıtım' yönteminde, bu yetki yerli ithalatçılara ücretsiz verildiği için, rantın tamamı yerli ithalatçı firmaların karı haline gelir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kota Rantı Dağıtım Mekanizmaları
İpuçları
1
Kota rantı, malın iç piyasadaki satış fiyatı ile ithal edildiği dünya fiyatı arasındaki farktan doğar.
2
Bu farkın kime gideceği, hükümetin ithalat yapma iznini (lisansı) kimlere ve hangi şartla verdiğine bağlıdır.
3
Lisanslar bedelsiz olarak eski ithalatçılara veriliyorsa, devlet bir gelir elde etmiyor demektir; bu durumda kazanç lisansı elinde tutanlardadır.
Daha Fazla Pratik
Kota lisanslarının açık artırma ile satılmasının 'refah etkisi' bakımından gümrük tarifesi ile olan benzerliğini inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Rantın dağılımını 'kim ödüyor, kim cebine koyuyor' mantığıyla düşünebilirsiniz. Tüketici yüksek fiyat öder, bu para malı getirenin cebine girer. Eğer getiren kişi devlete bir ödeme (ihale bedeli) yapmıyorsa para getirende (ithalatçıda) kalır.
Tahmini Süre:1m 15s