Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorPara Politikasının Amaç ve Hedefleri

Para otoritesinin nihai amaçlara ulaşmak için izlediği hiyerarşik süreçte; politika araçları, faaliyet hedefleri ve ara hedefler arasında kurulan illiyet bağı, paranın aktarım mekanizmasının etkinliğiyle doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, para politikasının amaç ve hedeflerine ilişkin hiyerarşik yapı ile bu hedeflerin birbirleriyle olan etkileşimi göz önüne alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi iktisadi literatür ve modern merkez bankacılığı pratikleri açısından hatalıdır?

  1. A
    Tinbergen Kuralı uyarınca, merkez bankasının fiyat istikrarı ve tam istihdam gibi iki bağımsız nihai amaca aynı anda ve kesin olarak ulaşabilmesi için en az iki bağımsız politika aracına sahip olması gerekir.
  2. B
    Bir değişkenin faaliyet hedefi (operating target) olarak seçilebilmesi için merkez bankası tarafından doğrudan kontrol edilebilir olması ve ara hedeflerle güçlü bir bağının bulunması esastır; kısa vadeli faiz oranları bu tanıma uygun bir örnektir.
  3. Ara hedefler, nihai amaçlarla olan istatistiksel ilişkisi güçlü ancak merkez bankasının doğrudan kontrolü dışında kalan değişkenlerdir; bu doğrultuda 'parasal taban' (HH), modern literatürde tipik bir ara hedef olarak kabul edilmektedir.Cevap
  4. D
    Enflasyon hedeflemesi rejiminde, geleneksel hiyerarşik yapıdaki ara hedef kullanımı büyük ölçüde terk edilerek doğrudan 'enflasyon tahmini' bir tür ara hedef (gösterge) niteliği kazanmaktadır.
  5. E
    Fiyat istikrarı ile finansal istikrar arasındaki kısa dönemli çelişkiler, politika araçlarının 'ayrıştırma ilkesi' (decoupling principle) çerçevesinde farklı hedeflere atanmasını zorunlu kılabilir.

Cevap

Parasal tabanın (H) ara hedef olarak nitelendirilmesi hatalıdır; çünkü parasal taban merkez bankasının doğrudan kontrolü altında olan bir faaliyet hedefidir.
Modern para politikası hiyerarşisinde değişkenler, merkez bankasının üzerlerindeki kontrol gücüne göre sınıflandırılır. Parasal taban (HH), merkez bankasının bilançosu üzerinden (emisyon ve rezerv yönetimi ile) doğrudan ve tam kontrol sağlayabildiği bir büyüklük olması nedeniyle 'faaliyet hedefi' (operating target) kategorisinde değerlendirilir. Ara hedefler (intermediate targets) ise merkez bankasının doğrudan kontrolü dışında kalan ancak nihai amaçla yakın ilişkili olan (örneğin M2M2 para arzı veya döviz kuru gibi) değişkenlerdir. Dolayısıyla parasal tabanı ara hedef olarak nitelendiren ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Para politikasının hiyerarşik yapısını analiz edin.
Hiyerarşi şu şekildedir: Politika Araçları →\rightarrow Faaliyet Hedefleri (Kısa vadeli faiz, Rezervler) →\rightarrow Ara Hedefler (Para arzı, Döviz kuru) →\rightarrow Nihai Amaçlar (Fiyat istikrarı, Büyüme).
Değişkenlerin hangi kategoride yer aldığını belirlemek için kontrol edilebilirlik ve amaçla ilişki düzeyine bakılmalıdır.
2
Parasal tabanın (HH) özelliklerini değerlendirin.
Parasal taban, Merkez Bankası bilançosunun pasifinde yer alır ve emisyon ile rezervlerden oluşur; bu kalemler merkez bankası tarafından doğrudan kontrol edilebilir.
Bir değişken merkez bankası tarafından doğrudan ve tam olarak kontrol edilebiliyorsa, o değişken faaliyet hedefi (operating target) niteliğindedir.
3
Ara hedeflerin (intermediate targets) tanımıyla karşılaştırın.
Ara hedefler (M1,M2M1, M2, kredi hacmi gibi), nihai amaçla (enflasyon) güçlü bir bağa sahiptir ancak merkez bankası tarafından ancak faaliyet hedefleri aracılığıyla dolaylı olarak etkilenebilirler.
Parasal taban doğrudan kontrol edilebildiği için ara hedef tanımına uymaz.

Anahtar Kavram

Para Politikası Hedef Hiyerarşisi ve Tinbergen Kuralı
Bu soruyu puanla

Konular

Para Politikasının Amaç ve Hedefleri

Bu konudan daha fazla soru