Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorGeleneksel Kalkınma Ölçütleri (Milli Gelir)

İktisadi kalkınma yazınında, geleneksel bir ölçüt olarak kullanılan kişi başına düşen reel GSMHGSMH rakamlarının, özellikle yapısal dönüşüm sürecindeki az gelişmiş ülkelerde toplumsal refah düzeyindeki gerçek iyileşmeyi yansıtmakta "yukarı yönlü bir sapma" (upwardupward biasbias) gösterme eğiliminde olduğu vurgulanmaktadır. Bu durum, ekonominin niteliksel olarak kabuk değiştirmesiyle ortaya çıkan bir ölçüm sorunundan kaynaklanmaktadır.

Buna göre, geleneksel ölçütlerin refah artışını olduğundan daha yüksek göstermesine yol açan ve literatürde "piyasalaşma etkisi" (monetizationmonetization effecteffect) olarak da bilinen temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Geçimlik (hane halkı içi) üretim faaliyetlerinin zamanla piyasa ekonomisine dahil olması sonucu, aslında var olan ancak daha önce ölçülmeyen değerlerin istatistiklere girmesi.Cevap
  2. B
    Üretim sürecinde ortaya çıkan çevre kirliliği ve sosyal maliyetler gibi negatif dışsallıkların toplam hasıla rakamlarından düşülmemesi.
  3. C
    Gelir dağılımındaki adaletsizliğin artması sonucu, yüksek büyüme rakamlarının toplumun alt gelir gruplarının yaşam standardını yansıtmaması.
  4. D
    Savunma ve güvenlik harcamaları gibi toplumsal refaha doğrudan katkı sağlamayan 'pişmanlık verici harcamaların' toplam üretime dahil edilmesi.
  5. E
    Satın alma gücü paritesi yerine piyasa döviz kurlarının kullanılması nedeniyle az gelişmiş ülkelerin gelir düzeylerinin olduğundan düşük görünmesi.

Cevap

Geçimlik üretim faaliyetlerinin piyasaya dahil olmasıyla istatistiklere girmesi (Piyasalaşma Etkisi)
Doğru seçenek, aslında var olan ancak istatistiklere yansımayan faaliyetlerin piyasaya dahil olmasıyla hasıla rakamlarını şişirmesini (piyasalaşma etkisi) açıklar. Bu durum, refahın seviyesinde bir değişim olmasa da rakamsal bir büyüme illüzyonu yarattığı için yukarı yönlü bir sapmadır.

Adım Adım Çözüm

1
Geleneksel ölçütlerin (Milli Gelir) kapsamını belirle.
Geleneksel ölçütler yalnızca piyasada el değiştiren mal ve hizmetlerin parasal değerini ölçer.
İstatistiki veri toplama sistemleri piyasa dışı faaliyetleri (kayıt dışı/geçimlik) takip edemez.
2
Yapısal dönüşüm ve piyasalaşma kavramını analiz et.
Az gelişmiş ülkeler sanayileştikçe, insanlar evde yaptıkları ekmeği satın almaya, kendi bahçesinde yetiştirdiğini piyasadan temin etmeye başlar.
Bu durum, üretimin miktarında bir artıştan ziyade üretimin 'formunda' (piyasa dışından piyasa içine) bir değişimdir.
3
İstatistiki sapmanın (upward bias) nedenini tespit et.
Daha önce var olan ancak GSMHGSMH'ye dahil edilmeyen faaliyetler, piyasaya girdiği anda istatistiklere eklenir ve hasıla aniden artar.
Bu artış gerçek bir refah artışını değil, sadece verinin 'görünürlük' kazanmasını temsil eder.
4
Sonucu kalkınma perspektifinden değerlendir.
Milli gelirdeki bu artış refahı olduğundan yüksek (overestimate) gösterdiği için kalkınma ölçümünde yanıltıcıdır.
Toplumun refahı aynı kalsa bile, faaliyetlerin piyasalaşması rakamları şişirmiştir.

Anahtar Kavram

Piyasalaşma Yanlılığı (Monetization Bias)

İpuçları

1
Geleneksel ölçütlerin sadece piyasa işlemlerini dikkate aldığını hatırlayın.
2
Bir köylünün kendi bahçesinde yediği domates hasılaya dahil edilmezken, manavdan satın aldığı domates neden dahil edilir?
3
Yapısal dönüşümle birlikte insanların kendi kendilerine yetmek yerine piyasadan mal almaları, üretimin miktarını mı yoksa sadece 'kaydını' mı değiştirir?

Daha Fazla Pratik

Satın alma gücü paritesinin (SGPSGP) az gelişmiş ülkelerin gelir düzeyini geleneksel kurlara göre nasıl etkilediğini inceleyin.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Geleneksel Kalkınma Ölçütleri (Milli Gelir)

Bu konudan daha fazla soru