Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMonopolün Düzenlenmesi ve Refah Etkileri

Bir monopolcü firmanın piyasa gücünden kaynaklanan refah kayıplarını gidermek amacıyla, düzenleyici otorite tarafından tam rekabetçi denge fiyatına (P=MCP = MC) karşılık gelen bir tavan fiyat uygulaması başlatılmıştır. Bu düzenleme sonucunda firmanın karşı karşıya kaldığı marjinal hasılat (MRMR) eğrisi ve piyasadaki toplam refah düzeyi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Marjinal hasılat eğrisi tavan fiyat seviyesinde yatay bir hal alır ve monopolden kaynaklanan dara kaybı tamamen ortadan kalkar.Cevap
  2. B
    Marjinal hasılat eğrisi talep eğrisinden daha dik bir hal alır ve üretim miktarı azaldığı için dara kaybı artar.
  3. C
    Firma ortalama maliyet fiyatlamasına zorlandığı için sadece normal kâr elde eder ancak dara kaybı tamamen ortadan kalkmaz.
  4. D
    Tavan fiyat uygulaması talep eğrisini sağa kaydırarak tüketicilerin ödeme istekliliğini ve toplam refahı artırır.
  5. E
    Üretici rantı artarken tüketici rantı azalır ve toplumun toplam refah seviyesinde bir değişim meydana gelmez.

Cevap

Marjinal hasılat eğrisinin tavan fiyat düzeyinde yatay hale gelmesi ve dara kaybının tamamen ortadan kalkması doğru ifadedir.
Düzenleyici otorite fiyatı P=MCP = MC düzeyinde sabitlediğinde, monopolcü firmanın marjinal hasılatı tavan fiyat seviyesinde sabit kalır (MR eğrisi yataylaşır). Firma, bu sabit fiyat altında kârını maksimize etmek için marjinal maliyetin fiyata eşit olduğu noktaya kadar üretimini artırır. Bu durum, monopolün neden olduğu eksik üretim sorununu çözer ve toplumsal refahı maksimize ederek dara kaybını ortadan kaldırır.

Adım Adım Çözüm

1
Düzenleme öncesi monopol dengesinin analiz edilmesi
Monopolcü firma MR=MCMR = MC noktasında üretim yapar ve fiyatı talep eğrisi üzerinden P>MCP > MC olarak belirler; bu durum toplumsal refah kaybına (dara kaybı) yol açar.
Monopolün piyasa gücü nedeniyle üretimi kısıtlayıp fiyatı yükseltmesi etkin olmayan bir sonuç doğurur.
2
Tavan fiyatın marjinal hasılat üzerindeki etkisinin belirlenmesi
Belirlenen tavan fiyat (Pmax=PtamrekabetP_{max} = P_{tam rekabet}), bu fiyat düzeyine kadar firmanın ek satışlarından elde edeceği marjinal hasılatı fiyata eşitler (MR=PmaxMR = P_{max}).
Fiyat sabitlendiğinde, firma daha fazla satmak için fiyat düşürmek zorunda kalmadığından marjinal hasılat artık azalan bir eğri değil, yatay bir doğru olur.
3
Yeni denge ve refah etkisinin değerlendirilmesi
Yeni denge P=MCP = MC noktasında oluşur. Bu noktada marjinal sosyal fayda marjinal sosyal maliyete eşitlendiği için dara kaybı sıfıra iner.
Tam rekabetçi çıktı düzeyine ulaşıldığı için kaynak tahsisinde etkinlik sağlanmış olur.

Anahtar Kavram

Monopolün Marjinal Maliyet Fiyatlaması (P=MCP=MC) ile Düzenlenmesi

Daha Fazla Pratik

Doğal tekel durumunda P=MCP = MC fiyatlamasının neden sürdürülebilir olmadığını ve P=ACP = AC düzenlemesinin farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Monopolün Düzenlenmesi ve Refah Etkileri

Bu konudan daha fazla soru