Soru

Zorluk: ZorTürk Bankacılık Sistemi ve Düzenleyici Kurumlar

Türkiye’de finansal istikrarın korunması ve ödeme sistemlerinin kesintisiz işleyişinin sağlanması amacıyla 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Kanunu ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesinde bir eş güdüm mekanizması öngörülmüştür. Bu kapsamda, bankacılık sisteminde ortaya çıkabilecek olası likidite tıkanıklıklarını gidermek üzere TCMB’nin 'nihai kredi mercii' (lender of last resort) sıfatıyla yürüttüğü faaliyetlere ilişkin yasal prosedür dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. TCMB, ödeme sistemlerinde ortaya çıkabilecek tıkanıklıkları gidermek amacıyla sistemik önemi haiz bankalara likidite desteği sağlarken BDDK'nın (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu) uygun görüşünü almak zorundadır.Cevap
  2. B
    Nihai kredi mercii kapsamında sağlanan fonlar, bankanın Sermaye Yeterlilik Rasyosu'nu (SYR) doğrudan yükseltmek amacıyla 'Özkaynaklar' kalemi içerisinde bir sermaye benzeri kredi olarak muhasebeleştirilir.
  3. C
    TCMB tarafından sağlanan likidite desteği, bankanın mevduat sigortası kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirememesi durumunda doğrudan Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) hesaplarına aktarılır.
  4. D
    Yatırım ve kalkınma bankaları, mevduat kabul etmedikleri için ödeme sistemleri kaynaklı likidite riskine tabi değildir ve bu nedenle TCMB’nin nihai kredi mercii imkanından yararlanamazlar.
  5. E
    TCMB, likidite desteği kararını tamamen bağımsız olarak alır ve BDDK'nın ilgili banka hakkındaki denetim raporlarını veya görüşlerini dikkate alma yasal zorunluluğu bulunmamaktadır.

Cevap

TCMB'nin ödeme sistemlerindeki tıkanıklıkları gidermek amacıyla bankalara kredi sağlaması sürecinde BDDK'nın uygun görüşünü alması yasal bir zorunluluktur.
Doğru seçenek, Türk bankacılık mevzuatındaki spesifik bir eş güdüm kuralını ifade etmektedir. 1211 sayılı TCMB Kanunu'nun 40. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca; bankalarca ödeme sistemlerinde ortaya çıkabilecek tıkanıklıkların giderilmesi ve piyasanın kesintisiz işlemesi amacıyla, TCMB'nin sistemik önemi haiz bankalara kredi verebilmesi için Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun (BDDK) uygun görüşünü alması yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Nihai Kredi Mercii (LOLR) kavramını tanımlayın.
Merkez bankalarının, finansal sistemde güveni korumak ve ödeme sistemlerindeki tıkanıklıkları aşmak için geçici likidite sıkışıklığı yaşayan bankalara sunduğu son çare kredisidir.
Sorunun temel hukuki dayanağını belirlemek için gereklidir.
2
1211 sayılı TCMB Kanunu'nun ilgili hükmünü (Madde 40) analiz edin.
Kanun, TCMB'nin bu yetkiyi kullanırken 'Kurulun (BDDK) uygun görüşü alınmak kaydıyla' hareket etmesini şart koşmaktadır.
Türkiye'deki kurumlar arası yetki paylaşımını doğru saptamak için bu ayrıntı kritiktir.
3
Diğer kurumların (TMSF ve BDDK) rollerini ayırt edin.
BDDK denetleyici, TCMB likidite sağlayıcı, TMSF ise mevduat sigortacısıdır. LOLR sürecinde karar verici TCMB olsa da denetleyici otoritenin (BDDK) onayı yasal bir prosedürdür.
Çeldiricileri elemek ve yasal hiyerarşiyi doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Nihai Kredi Mercii İşlevi ve Kurumlar Arası Koordinasyon

Daha Fazla Pratik

BDDK'nın denetim yetkileri ile TMSF'nin banka çözümleme yetkileri arasındaki farkları inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla