Examkin

Soru

Zorluk: ZorGeleneksel Kalkınma Ölçütleri (Milli Gelir)

İktisadi kalkınmanın ölçülmesinde geleneksel bir kriter olarak kullanılan kişi başına düşen reel GSMHGSMH rakamları, bir ekonomideki toplam üretim hacmini yansıtmakla birlikte, bu üretimin 'niteliksel' boyutu ve 'toplumsal faydası' hakkında sınırlı bilgi sunmaktadır. Özellikle büyüme rakamları yüksek olsa dahi, bu durumun her zaman kalkınma ile sonuçlanmamasının temelinde ölçümün kapsamı dışındaki yapısal faktörler yatmaktadır.

Buna göre, kişi başına düşen reel GSMHGSMH artışının toplumsal refah ve kalkınma ile her zaman doğru orantılı olmamasını açıklayan aşağıdaki durumlardan hangisi 'üretimin bileşimi' (kompozisyonu) ile doğrudan ilgili bir kısıttır?

  1. Toplam üretimin büyük bir kısmının doğrudan tüketici refahını artırmayan savunma harcamaları veya sermaye malları üretimine ayrılmasıCevap
  2. B
    Piyasa fiyatı oluşmayan hanehalkı içi üretim faaliyetlerinin ve gönüllü hizmetlerin milli gelir hesaplamalarına dahil edilmemesi
  3. C
    Hızlı sanayileşme sürecinde ortaya çıkan hava ve su kirliliği gibi negatif dışsallıkların sosyal maliyet olarak hesaba katılmaması
  4. D
    Kişisel gelir dağılımındaki aşırı adaletsizliğin, aritmetik ortalama olan kişi başına düşen gelir rakamları tarafından gizlenmesi
  5. E
    Ekonomideki kayıt dışı faaliyetlerin büyüklüğünün saptanamamasının milli gelir rakamlarını olduğundan düşük göstermesi

Cevap

Toplam üretimin büyük bir kısmının doğrudan tüketici refahını artırmayan savunma harcamaları veya sermaye malları üretimine ayrılması
Geleneksel kalkınma ölçütleri, üretilen malın türüne bakmaksızın piyasa değerini esas alır. Eğer bir ekonomi büyümesini sadece ağır sanayi, ara malları veya askeri harcamalar üzerinden sağlıyorsa, bu durum kişi başına düşen reel GSMHGSMH rakamlarını yükseltir; ancak bireylerin doğrudan tükettiği mal ve hizmetlerde bir artış yaşanmadığı için toplumsal refah ve kalkınma düzeyi yerinde sayabilir. Bu durum, ölçütün 'üretimin bileşimini' dikkate almamasından kaynaklanan yapısal bir yetersizliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Geleneksel kalkınma ölçütü olan kişi başına düşen reel GSMHGSMH'nin tanımını hatırla.
Bu ölçüt, bir ekonomideki toplam üretimin piyasa değerinin nüfusa bölünmesiyle elde edilen nicel bir rakamdır.
Ölçütün neyi temsil ettiğini anlamak için temel tanımdan başlanır.
2
Ekonomik büyüme ve ekonomik kalkınma arasındaki temel farkı analiz et.
Büyüme niceliksel bir artışken (rakamsal), kalkınma niteliksel ve yapısal bir değişimdir (refah, eğitim, sağlık).
Soruda sorulan 'yetersizlik' nedenini bu fark üzerinden temellendirmek gerekir.
3
Soruda istenen 'üretimin bileşimi' (kompozisyonu) kavramını seçeneklerde ara.
Bileşim, üretilen toplam değerin içinde hangi mal gruplarının (tüketim, yatırım, kamu, savunma) ne kadar pay aldığını ifade eder.
Refahı doğrudan artıran unsur nihai tüketim mallarıdır; ancak GSMHGSMH tüm malları eşit kabul eder.
4
Analiz sonucunda doğru seçeneği belirle.
Savunma harcamaları gibi kalemlerin artışı GSMHGSMH'yi yükseltse de halkın günlük yaşam kalitesini ve refahını aynı oranda artırmaz.
Bu durum, nicel büyümenin nitel refah artışını yansıtmadığı 'yapısal bileşim' sorunudur.

Anahtar Kavram

Geleneksel kalkınma ölçütlerinin yapısal yetersizlikleri ve üretimin bileşimi sorunu

Daha Fazla Pratik

İnsani Gelişme Endeksi (HDI) ve Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLI) gibi modern ölçütlerin, geleneksel ölçütlerin hangi eksikliklerini gidermek üzere tasarlandığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Geleneksel Kalkınma Ölçütleri (Milli Gelir)

Bu konudan daha fazla soru