Soru

Zorluk: Çok zorKaydi Para Yaratma Süreci

Bir ekonomide Merkez Bankası, açık piyasa işlemleri kapsamında ticari bankalardan 90.00090.000 TL tutarında hazine tahvili satın almıştır. Ekonomide nakit tercih oranının (cc) 0,200,20, vadesiz mevduat zorunlu karşılık oranının (rdr_d) 0,150,15, vadeli mevduatın vadesiz mevduata oranının (tt) 0,500,50, vadeli mevduat zorunlu karşılık oranının (rtr_t) 0,100,10 ve bankaların serbest (atıl) rezerv oranının (ee) 0,100,10 olduğu varsayılmaktadır. Bu verilere göre, bankacılık sisteminin yaratabileceği toplam yeni kredi miktarı kaç TL'dir?

  1. A
    180.000
  2. 216.000Cevap
  3. C
    270.000
  4. D
    306.000
  5. E
    450.000

Cevap

Bankacılık sisteminin yaratabileceği toplam yeni kredi miktarı 216.000216.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 216.000216.000 TL, bankacılık sistemine giren 90.00090.000 TL'lik ilk rezervin, nakit sızıntısı, zorunlu karşılıklar ve serbest rezervler sonrası yaratabileceği maksimum kredi hacmini ifade eder. Formülsel olarak kredi çarpanı mk=(1+trdtrte)/(c+rd+trt+e)m_k = (1 + t - r_d - t \cdot r_t - e) / (c + r_d + t \cdot r_t + e) şeklinde türetilebilir. Hesaplama yapıldığında 2,42,4 çarpan değerine ulaşılır ve 90.000×2,4=216.00090.000 \times 2,4 = 216.000 sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Parasal tabandaki değişikliği ve sızıntı oranlarını belirleyin.
ΔH=90.000\Delta H = 90.000 TL; c=0,20c = 0,20, rd=0,15r_d = 0,15, t=0,50t = 0,50, rt=0,10r_t = 0,10, e=0,10e = 0,10.
Kaydi para ve kredi yaratma sürecini başlatan ilk rezerv girişini tanımlamak gerekir.
2
Vadesiz mevduat çarpanını (genişletilmiş model) hesaplayın.
Payda = c+rd+(t×rt)+e=0,20+0,15+(0,50×0,10)+0,10=0,50c + r_d + (t \times r_t) + e = 0,20 + 0,15 + (0,50 \times 0,10) + 0,10 = 0,50.
Vadesiz mevduatların ne kadar genişleyeceğini bulmak için sistemdeki tüm sızıntı oranlarının toplamı payda olarak kullanılır.
3
Vadesiz mevduat (DD), vadeli mevduat (TT) ve toplam rezervlerdeki (RR) artışı hesaplayın.
ΔD=90.000/0,50=180.000\Delta D = 90.000 / 0,50 = 180.000 TL; ΔT=180.000×0,50=90.000\Delta T = 180.000 \times 0,50 = 90.000 TL; ΔR=(rd+t×rt+e)×ΔD=0,30×180.000=54.000\Delta R = (r_d + t \times r_t + e) \times \Delta D = 0,30 \times 180.000 = 54.000 TL.
Kredi miktarı, toplanan mevduatlardan rezervlerin düşülmesiyle bulunur.
4
Toplam yeni kredi miktarını (ΔK\Delta K) hesaplayın.
ΔK=ΔD+ΔTΔR=180.000+90.00054.000=216.000\Delta K = \Delta D + \Delta T - \Delta R = 180.000 + 90.000 - 54.000 = 216.000 TL.
Banka bilançosu gereği krediler, aktif tarafta mevduat kaynaklarının rezervlerden arta kalan kısmıdır.

Anahtar Kavram

Genişletilmiş Mevduat ve Kredi Çarpanı

İpuçları

1
Bankaların kredi yaratma potansiyelini hesaplarken hem vadesiz hem de vadeli mevduat kaynaklarını göz önünde bulundurmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Nakit tercih oranının (cc) artmasının, kredi çarpanı ve toplam para arzı üzerindeki etkilerini analiz eden bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla