Soru

Zorluk: ZorDış Ticaret Çarpanı

Dışa açık bir ekonomide tüketim harcamaları C=250+0,80YdC = 250 + 0,80Y_d, vergi oranı t=0,25t = 0,25 ve ithalat harcamaları M=100+0,10YM = 100 + 0,10Y fonksiyonları ile temsil edilmektedir. Bu ekonomide otonom yatırım harcamalarında meydana gelen 150150 milyon TL'lik bir artışın, dış ticaret dengesi (net ihracat) üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 3030 milyon TL kötüleşirCevap
  2. B
    3030 milyon TL iyileşir
  3. C
    120120 milyon TL iyileşir
  4. D
    150150 milyon TL kötüleşir
  5. E
    6060 milyon TL kötüleşir

Cevap

Dış ticaret dengesi 3030 milyon TL kötüleşir (açık verir).
Doğru cevap olan seçenek, ekonomideki sızıntıların (tasarruf, vergi ve ithalat) doğru bir şekilde çarpan formülüne yerleştirilmesiyle elde edilir. Marjinal tüketim eğilimi 0,800,80, vergi oranı 0,250,25 ve marjinal ithalat eğilimi 0,100,10 olduğunda çarpan 22 olarak hesaplanır. Yatırımların 150150 birim artması milli geliri 300300 birim artırır. Gelirdeki bu artış, marjinal ithalat eğilimi (0,100,10) oranında ithalatı uyararak ithalatın 3030 birim artmasına neden olur. Otonom ihracat değişmediği için (ΔX=0), net ihracat 3030 birim azalır (kötüleşir).

Adım Adım Çözüm

1
Dış ticaret çarpanını (kk) hesaplayınız.
k=11c(1t)+m=110,80(10,25)+0,10=110,60+0,10=2k = \frac{1}{1 - c(1 - t) + m} = \frac{1}{1 - 0,80(1 - 0,25) + 0,10} = \frac{1}{1 - 0,60 + 0,10} = 2
Dışa açık ekonomide harcama artışlarının gelir üzerindeki nihai etkisini belirlemek için vergi ve ithalat sızıntılarını içeren çarpan kullanılır.
2
Otonom yatırım artışının milli gelir üzerindeki toplam etkisini (ΔYΔY) bulunuz.
ΔY=k×ΔI=2×150=300ΔY = k \times ΔI = 2 \times 150 = 300 milyon TL
Gelirdeki toplam değişim, otonom harcama değişimi ile çarpan katsayısının çarpımına eşittir.
3
Gelir artışının ithalat üzerindeki etkisini (ΔMΔM) hesaplayınız.
ΔM=m×ΔY=0,10×300=30ΔM = m \times ΔY = 0,10 \times 300 = 30 milyon TL
Uyarılmış ithalat, marjinal ithalat eğilimi ile gelirdeki değişimin çarpımıdır.
4
Dış ticaret dengesindeki (Net İhracat) net değişimi (ΔNXΔNX) belirleyiniz.
ΔNX=ΔXΔM=030=30ΔNX = ΔX - ΔM = 0 - 30 = -30 milyon TL
Yatırım artışı ihracatı doğrudan etkilemez (ΔX = 0), ancak artan gelir ithalatı artırarak dış dengeyi kötüleştirir.

Anahtar Kavram

Dış ticaret çarpanı etkisiyle artan milli gelirin ithalatı artırması sonucunda otonom iç harcamalardaki artışın dış ticaret dengesini bozması.

İpuçları

1
Öncelikle ekonomideki sızıntıları (tüketilmeyen, vergiye giden ve ithalata giden kısımlar) dikkate alarak harcama çarpanını hesaplayın.
2
Gelirdeki toplam artışı bulduktan sonra, bu artışın ithalatı ne kadar artıracağını marjinal ithalat eğilimi (m) üzerinden belirleyin.
3
Otonom yatırımlardaki artışın ihracatı etkilemeyeceğini, sadece gelir yoluyla ithalatı artırarak dış dengeyi bozacağını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Eğer soru otonom ihracatın 150 milyon TL artması şeklinde sorulsaydı sonuç nasıl değişirdi? (Cevap: 120 milyon TL iyileşirdi).

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, denge gelirindeki toplam değişim formülünden (ΔY=ΔI+c(1t)ΔYmΔYΔY = ΔI + c(1-t)ΔY - mΔY) doğrudan ΔYΔY çekilebilir ve ardından ΔM=mΔYΔM = mΔY hesaplanarak sonuca ulaşılabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla