Dış Ticaret Çarpanı

9 soru

Soru 1Soru

Dışa açık bir ekonomide marjinal tasarruf eğilimi (ss) 0,250,25 ve marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,150,15 olarak belirlenmiştir. Bu ekonomide otonom ihracatta meydana gelecek 200200 milyon TL'lik bir artış, milli gelir seviyesinde toplam kaç milyon TL'lik bir artışa neden olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 500500

Cevap

Dış ticaret çarpanı etkisiyle milli gelirde meydana gelen artış 500500 milyon TL'dir.
Dışa açık bir ekonomide çarpan katsayısı, sızıntılar olan marjinal tasarruf eğilimi (ss) ve marjinal ithalat eğiliminin (mm) toplamının tersine eşittir (1/(s+m)1 / (s+m)). Verilen değerlere göre çarpan 2,52,5 olup, 200200 milyon TL'lik ihracat artışı geliri 500500 milyon TL artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Dış ticaret çarpanı formülünü belirlemek
k=1s+mk = \frac{1}{s + m}
Dışa açık bir ekonomide otonom harcamalardaki değişimin gelir üzerindeki etkisini ölçmek için bu formül kullanılır.
2
Çarpan katsayısını hesaplamak
k=10,25+0,15=10,40=2,5k = \frac{1}{0,25 + 0,15} = \frac{1}{0,40} = 2,5
Marjinal tasarruf eğilimi ve marjinal ithalat eğilimi toplamı, harcama akımındaki sızıntıları temsil eder.
3
Milli gelirdeki toplam değişimi hesaplamak
ΔY=k×ΔX=2,5×200=500\Delta Y = k \times \Delta X = 2,5 \times 200 = 500 milyon TL
Gelirdeki toplam değişim, otonom harcama artışı ile çarpan katsayısının çarpımına eşittir.

Anahtar Kavram

Dış ticaret çarpanı, açık bir ekonomide ihracat gibi otonom harcama kalemlerindeki artışın, sızıntılar (tasarruf ve ithalat) nedeniyle milli geliri kendisinden daha fazla artırmasıdır.

İpuçları

1
Açık ekonomide gelirden yapılan sızıntıların (tasarruf ve ithalat) toplamını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Marjinal tüketim eğilimi (cc) verildiğinde formülün 1/(1c+m)1 / (1 - c + m) şekline dönüştüğünü unutmayın.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru

Dışa açık bir ekonomide tüketim harcamaları C=250+0,80YdC = 250 + 0,80Y_d, vergi oranı t=0,25t = 0,25 ve ithalat harcamaları M=100+0,10YM = 100 + 0,10Y fonksiyonları ile temsil edilmektedir. Bu ekonomide otonom yatırım harcamalarında meydana gelen 150150 milyon TL'lik bir artışın, dış ticaret dengesi (net ihracat) üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3030 milyon TL kötüleşir

Cevap

Dış ticaret dengesi 3030 milyon TL kötüleşir (açık verir).
Doğru cevap olan seçenek, ekonomideki sızıntıların (tasarruf, vergi ve ithalat) doğru bir şekilde çarpan formülüne yerleştirilmesiyle elde edilir. Marjinal tüketim eğilimi 0,800,80, vergi oranı 0,250,25 ve marjinal ithalat eğilimi 0,100,10 olduğunda çarpan 22 olarak hesaplanır. Yatırımların 150150 birim artması milli geliri 300300 birim artırır. Gelirdeki bu artış, marjinal ithalat eğilimi (0,100,10) oranında ithalatı uyararak ithalatın 3030 birim artmasına neden olur. Otonom ihracat değişmediği için (ΔX=0), net ihracat 3030 birim azalır (kötüleşir).

Adım Adım Çözüm

1
Dış ticaret çarpanını (kk) hesaplayınız.
k=11c(1t)+m=110,80(10,25)+0,10=110,60+0,10=2k = \frac{1}{1 - c(1 - t) + m} = \frac{1}{1 - 0,80(1 - 0,25) + 0,10} = \frac{1}{1 - 0,60 + 0,10} = 2
Dışa açık ekonomide harcama artışlarının gelir üzerindeki nihai etkisini belirlemek için vergi ve ithalat sızıntılarını içeren çarpan kullanılır.
2
Otonom yatırım artışının milli gelir üzerindeki toplam etkisini (ΔYΔY) bulunuz.
ΔY=k×ΔI=2×150=300ΔY = k \times ΔI = 2 \times 150 = 300 milyon TL
Gelirdeki toplam değişim, otonom harcama değişimi ile çarpan katsayısının çarpımına eşittir.
3
Gelir artışının ithalat üzerindeki etkisini (ΔMΔM) hesaplayınız.
ΔM=m×ΔY=0,10×300=30ΔM = m \times ΔY = 0,10 \times 300 = 30 milyon TL
Uyarılmış ithalat, marjinal ithalat eğilimi ile gelirdeki değişimin çarpımıdır.
4
Dış ticaret dengesindeki (Net İhracat) net değişimi (ΔNXΔNX) belirleyiniz.
ΔNX=ΔXΔM=030=30ΔNX = ΔX - ΔM = 0 - 30 = -30 milyon TL
Yatırım artışı ihracatı doğrudan etkilemez (ΔX = 0), ancak artan gelir ithalatı artırarak dış dengeyi kötüleştirir.

Anahtar Kavram

Dış ticaret çarpanı etkisiyle artan milli gelirin ithalatı artırması sonucunda otonom iç harcamalardaki artışın dış ticaret dengesini bozması.

İpuçları

1
Öncelikle ekonomideki sızıntıları (tüketilmeyen, vergiye giden ve ithalata giden kısımlar) dikkate alarak harcama çarpanını hesaplayın.
2
Gelirdeki toplam artışı bulduktan sonra, bu artışın ithalatı ne kadar artıracağını marjinal ithalat eğilimi (m) üzerinden belirleyin.
3
Otonom yatırımlardaki artışın ihracatı etkilemeyeceğini, sadece gelir yoluyla ithalatı artırarak dış dengeyi bozacağını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Eğer soru otonom ihracatın 150 milyon TL artması şeklinde sorulsaydı sonuç nasıl değişirdi? (Cevap: 120 milyon TL iyileşirdi).

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, denge gelirindeki toplam değişim formülünden (ΔY=ΔI+c(1t)ΔYmΔYΔY = ΔI + c(1-t)ΔY - mΔY) doğrudan ΔYΔY çekilebilir ve ardından ΔM=mΔYΔM = mΔY hesaplanarak sonuca ulaşılabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

Dışa açık bir ekonomide marjinal tasarruf eğilimi (ss) 0,200,20 ve marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,200,20 olarak hesaplanmıştır. Diğer değişkenler sabitken, ülkenin otonom ihracat harcamalarında meydana gelen 200200 milyon TL'lik bir artışın, dış ticaret dengesi (NXNX) üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100100 milyon TL iyileşme

Cevap

Dış ticaret dengesi 100100 milyon TL iyileşir.
Verilen marjinal tasarruf (s=0,20s=0,20) ve marjinal ithalat (m=0,20m=0,20) eğilimlerine göre dış ticaret çarpanı 2,52,5 olarak bulunur. 200200 milyon TL'lik ihracat artışı, ekonomide toplam 500500 milyon TL'lik bir gelir artışı yaratır. Bu gelir artışı, marjinal ithalat eğilimi oranında (500×0,20500 \times 0,20) 100100 milyon TL'lik yeni ithalata neden olur. Sonuçta net ihracat (ihracat - ithalat), 200100=100200 - 100 = 100 milyon TL artmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dış ticaret çarpanını (kk) hesapla.
k=1s+m=10,20+0,20=10,40=2,5k = \frac{1}{s + m} = \frac{1}{0,20 + 0,20} = \frac{1}{0,40} = 2,5
Dışa açık bir ekonomide gelirdeki değişimi belirlemek için sızıntılar (tasarruf ve ithalat) toplamının tersi kullanılır.
2
Milli gelirdeki toplam değişimi (ΔY\Delta Y) bul.
ΔY=k×ΔX=2,5×200=500\Delta Y = k \times \Delta X = 2,5 \times 200 = 500 milyon TL
Otonom harcama artışı, çarpan katsayısı kadar gelir artışı yaratır.
3
Gelir artışına bağlı uyarılmış ithalat artışını (ΔM\Delta M) hesapla.
ΔM=m×ΔY=0,20×500=100\Delta M = m \times \Delta Y = 0,20 \times 500 = 100 milyon TL
Gelir arttıkça marjinal ithalat eğilimi oranında ithalat da artar.
4
Dış ticaret dengesindeki net değişimi (ΔNX\Delta NX) belirle.
ΔNX=ΔXΔM=200100=+100\Delta NX = \Delta X - \Delta M = 200 - 100 = +100 milyon TL
Net ihracat, otonom ihracat artışından uyarılmış ithalat artışının çıkarılmasıyla bulunur; sonuç pozitif olduğu için denge iyileşir.

Anahtar Kavram

Dış Ticaret Çarpanı ve Net İhracat Etkisi

İpuçları

1
Önce marjinal tasarruf ve marjinal ithalat eğilimlerini kullanarak dış ticaret çarpanını hesaplayın.
2
Bulduğunuz çarpanı ihracat artışıyla çarparak toplam gelir artışını bulun, ardından bu gelirin ne kadarının ithalata gittiğini hesaplayın.
3
Dış ticaret dengesindeki değişim ΔNX=ΔX(m×ΔY)\Delta NX = \Delta X - (m \times \Delta Y) formülü ile bulunur.

Daha Fazla Pratik

Vergi oranının (tt) dahil olduğu bir modelde çarpanın nasıl değişeceğini ve bu durumun dış ticaret dengesini nasıl etkileyeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

Bir ekonomide marjinal tasarruf eğilimi (ss) 0,120,12 ve marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,080,08 olarak hesaplanmıştır. Diğer değişkenlerin sabit olduğu bir ortamda, otonom ihracat harcamalarında gerçekleşecek 250250 milyon TL'lik bir artışın dış ticaret dengesi (net ihracat) üzerindeki nihai etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 150150 milyon TL iyileşme

Cevap

Dış ticaret dengesinde 150150 milyon TL'lik bir iyileşme gerçekleşir.
Doğru yanıt olan seçenek, dış ticaret çarpanının 55 olarak hesaplanmasıyla ulaşılan 12501250 milyon TL'lik milli gelir artışının, 100100 milyon TL'lik bir ithalat artışına yol açtığını ve bunun da başlangıçtaki 250250 milyon TL'lik ihracat artışıyla birleşince net olarak 150150 milyon TL'lik bir iyileşme yarattığını doğru şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dış ticaret çarpanının (kdtk_{dt}) hesaplanması
kdt=1s+m=10,12+0,08=10,20=5k_{dt} = \frac{1}{s + m} = \frac{1}{0,12 + 0,08} = \frac{1}{0,20} = 5
Dışa açık bir ekonomide milli gelirdeki değişimi bulmak için dış ticaret çarpanı katsayısına ihtiyaç duyulur.
2
Milli gelirdeki toplam değişimin (ΔY\Delta Y) hesaplanması
ΔY=kdt×ΔX=5×250=1250\Delta Y = k_{dt} \times \Delta X = 5 \times 250 = 1250 milyon TL
Otonom ihracat artışı, çarpan katsayısı kadar milli gelir artışı yaratır.
3
Uyarılmış ithalat artışının (ΔM\Delta M) hesaplanması
ΔM=m×ΔY=0,08×1250=100\Delta M = m \times \Delta Y = 0,08 \times 1250 = 100 milyon TL
Artan milli gelir, marjinal ithalat eğilimi oranında ithalatın da artmasına neden olur.
4
Dış ticaret dengesindeki (ΔNX\Delta NX) nihai değişimin bulunması
ΔNX=ΔXΔM=250100=150\Delta NX = \Delta X - \Delta M = 250 - 100 = 150 milyon TL
Net ihracattaki değişim, ihracattaki otonom artış ile bu artışın uyardığı ithalat artışı arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Dış Ticaret Çarpanı ve Net İhracat Etkisi

Daha Fazla Pratik

Marjinal ithalat eğilimi arttığında çarpan katsayısının ve net ihracat dengesindeki iyileşme miktarının nasıl değişeceğini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru

Dışa açık bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,700,70, marjinal vergi oranı (tt) 0,200,20 ve marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,060,06 olarak hesaplanmıştır. Diğer değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında, otonom ihracatta meydana gelecek 100100 milyon TL'lik bir artışın ardından denge gelir düzeyine ulaşıldığında dış ticaret dengesinde (net ihracat) meydana gelecek toplam değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8888 milyon TL iyileşir

Cevap

Dış ticaret dengesinde 88 milyon TL tutarında bir iyileşme (fazla yönlü değişim) meydana gelir.
Verilen değerlere göre dış ticaret çarpanı 2 olarak hesaplanır. 100 milyon TL'lik ihracat artışı geliri 200 milyon TL artırır. Bu gelir artışı sonucunda ithalat uyarılmış olarak 12 milyon TL (200×0,06200 \times 0,06) artar. Netice itibarıyla net ihracat dengesi 10012=88100 - 12 = 88 milyon TL iyileşme gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Dış ticaret çarpanının (kfk_f) hesaplanması
kf=11c(1t)+m=110,70(10,20)+0,06=110,56+0,06=2k_f = \frac{1}{1 - c(1-t) + m} = \frac{1}{1 - 0,70(1-0,20) + 0,06} = \frac{1}{1 - 0,56 + 0,06} = 2
Vergi ve ithalatın olduğu açık bir ekonomide milli gelirdeki değişim çarpan katsayısına bağlıdır.
2
Milli gelirdeki toplam değişimin (DeltaY\\Delta Y) bulunması
ΔY=ΔX×kf=100×2=200\Delta Y = \Delta X \times k_f = 100 \times 2 = 200 milyon TL
Otonom ihracat artışı çarpan etkisiyle gelirde kendisinden daha büyük bir artış yaratır.
3
İthalattaki uyarılmış artışın (DeltaM\\Delta M) hesaplanması
ΔM=m×ΔY=0,06×200=12\Delta M = m \times \Delta Y = 0,06 \times 200 = 12 milyon TL
Gelirdeki artış, marjinal ithalat eğilimi oranında dış alımları artırır.
4
Net ihracat dengesindeki (DeltaNX\\Delta NX) net değişimin belirlenmesi
ΔNX=ΔXΔM=10012=+88\Delta NX = \Delta X - \Delta M = 100 - 12 = +88 milyon TL
Dış ticaret dengesi, otonom ihracat artışından uyarılmış ithalat artışının çıkarılmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

Dış ticaret çarpanı, otonom harcama artışlarının (örneğin ihracat) gelir üzerindeki etkisini gösterirken; bu sürecin sonunda ithalat sızıntısı nedeniyle ticaret dengesinin ihracat artışından daha az bir miktarda iyileşeceğini açıklar.

İpuçları

1
Önce ekonomideki sızıntıları (tasarruf, vergi, ithalat) dikkate alarak dış ticaret çarpanını hesaplayın.
2
Gelirdeki toplam değişimi bulduktan sonra, bu yeni gelir düzeyinde ithalatın ne kadar arttığını marjinal ithalat eğilimi yardımıyla belirleyin.
3
Net ihracat değişimini bulmak için başlangıçtaki ihracat artışından (100100), uyarılmış ithalat artışını çıkarmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Eğer ekonomi kapalı olsaydı ve sadece tasarruf sızıntısı olsaydı çarpanın nasıl değişeceğini düşünün.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 6Soru

Dışa açık bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,800,80 ve marjinal vergi oranı (tt) 0,250,25 olarak hesaplanmıştır. Bu ekonomide otonom ihracatta (XX) meydana gelen 200200 birimlik bir artışın, denge milli gelir düzeyinde (YY) toplam 400400 birimlik bir artış yaratacağı öngörülmektedir. Verilen bu bilgiler ışığında, söz konusu ekonominin marjinal ithalat eğilimi (mm) aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,10

Cevap

Ekonominin marjinal ithalat eğilimi 0,10'dur.
Dış ticaret çarpanı, ekonomideki sızıntıların (tasarruf, vergi, ithalat) toplam etkisini yansıtır. Verilen değerlerle hesaplanan çarpan katsayısı 2'dir. 1c(1t)+m1 - c(1-t) + m ifadesi çarpanın paydasını oluşturur; 0,80×0,75=0,600,80 \times 0,75 = 0,60 tüketim sızıntısı sonrası kalan 0,400,40 değerine 0,100,10 ithalat eğilimi eklendiğinde payda 0,500,50 olur ve çarpan tam olarak 2 değerini verir.

Adım Adım Çözüm

1
Dış ticaret çarpanı katsayısını (kk) hesaplamak
k=ΔY/ΔX=400/200=2k = \Delta Y / \Delta X = 400 / 200 = 2
Milli gelirdeki toplam değişimin otonom harcamadaki değişime oranı çarpan katsayısını verir.
2
Vergili açık ekonomi çarpan formülünü belirlemek
k=11c(1t)+mk = \frac{1}{1 - c(1 - t) + m}
Söz konusu ekonomide vergi oranı (tt) ve ithalat eğilimi (mm) sızıntı olarak çarpanın paydasında yer alır.
3
Bilinen değerleri formülde yerine koyarak denklemi kurmak
2=110,80(10,25)+m2 = \frac{1}{1 - 0,80(1 - 0,25) + m}
Verilen c=0,80c=0,80 ve t=0,25t=0,25 değerleri sızıntı oranını bulmak için gereklidir.
4
Denklemi marjinal ithalat eğilimi (mm) için çözmek
2=10,40+m0,80+2m=12m=0,20m=0,102 = \frac{1}{0,40 + m} \Rightarrow 0,80 + 2m = 1 \Rightarrow 2m = 0,20 \Rightarrow m = 0,10
Payda değeri 0,500,50 olmalıdır (1/0,50=21/0,50 = 2). Bu durumda 0,40+m=0,500,40 + m = 0,50 eşitliğinden mm değeri bulunur.

Anahtar Kavram

Vergili Dış Ticaret Çarpanı ve Sızıntılar

Alternatif Yöntem

Önce sızıntılar toplamını (s+ct+ms + ct + m) bulmak için 1/k1/k hesaplanabilir. 1/2=0,501/2 = 0,50. Ardından tasarruf sızıntısı (s=0,20s = 0,20) ve vergi sızıntısı (c×t=0,80×0,25=0,20c \times t = 0,80 \times 0,25 = 0,20) hesaplanıp toplam sızıntıdan çıkarılır: 0,500,200,20=0,100,50 - 0,20 - 0,20 = 0,10.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 7Soru

Dışa açık bir ekonomide marjinal tasarruf eğilimi (ss) 0,300,30 ve marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,200,20 olarak hesaplanmıştır. Diğer değişkenler sabitken otonom ihracatta meydana gelen 500500 birimlik bir artışın, ekonomideki dış ticaret dengesi (net ihracat) üzerindeki nihai etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 300300 birim iyileşme

Cevap

Dış ticaret dengesinde 300300 birimlik bir iyileşme meydana gelir.
Dış ticaret çarpanı k=10,30+0,20=2k = \frac{1}{0,30 + 0,20} = 2 olarak bulunur. Bu katsayıya göre ihracattaki 500500 birimlik otonom artış, milli geliri 10001000 birim artırır. Gelirdeki bu 10001000 birimlik artışın 0,200,20 oranındaki kısmı (200200 birim) ithalata harcanır. Sonuç olarak dış ticaret dengesi, ihracattaki 500500 birimlik artış ile ithalattaki 200200 birimlik artışın farkı olan 300300 birim kadar iyileşir.

Adım Adım Çözüm

1
Dış ticaret çarpanını (kk) hesaplayınız.
k=1s+m=10,30+0,20=10,50=2k = \frac{1}{s + m} = \frac{1}{0,30 + 0,20} = \frac{1}{0,50} = 2
Dışa açık bir ekonomide çarpan, sızıntılar olan tasarruf ve ithalat eğilimlerinin toplamına bölünerek bulunur.
2
Milli gelirdeki toplam değişimi (ΔY\Delta Y) hesaplayınız.
ΔY=k×ΔX=2×500=1000\Delta Y = k \times \Delta X = 2 \times 500 = 1000 birim artış
Otonom ihracat artışı, çarpan katsayısı kadar gelir artışı yaratır.
3
Gelir artışına bağlı olarak ithalattaki artışı (ΔM\Delta M) hesaplayınız.
ΔM=m×ΔY=0,20×1000=200\Delta M = m \times \Delta Y = 0,20 \times 1000 = 200 birim artış
Artan gelir, marjinal ithalat eğilimi oranında ithalatı artırır.
4
Dış ticaret dengesindeki (ΔNX\Delta NX) nihai değişimi bulunuz.
ΔNX=ΔXΔM=500200=300\Delta NX = \Delta X - \Delta M = 500 - 200 = 300 birim iyileşme
Net ihracattaki değişim, ihracat artışından ithalat artışının çıkarılmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Dış Ticaret Çarpanı ve Net İhracat Etkisi

İpuçları

1
Dış ticaret çarpanı formülü k=1s+mk = \frac{1}{s+m} şeklindedir.
2
İhracat artışı milli geliri çarpan oranında artırır, ancak artan gelir de ithalatı artırır.
3
Net ihracattaki değişimi bulmak için ihracat artışından, gelir artışına bağlı olarak ortaya çıkan ithalat artışını çıkarmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Marjinal vergi oranının (tt) denkleme dahil edildiği durumlarda çarpanın nasıl değişeceğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Dış ticaret dengesindeki değişim doğrudan ΔNX=ΔX×(1m×k)\Delta NX = \Delta X \times (1 - m \times k) formülüyle de hesaplanabilir. Burada m×km \times k ifadesi marjinal ithalat eğilimi ile çarpanın çarpımıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

Dışa açık bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,800,80, gelir vergisi oranı (tt) 0,250,25 ve marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,100,10 olarak belirlenmiştir. Bu ekonomide otonom ihracat harcamalarında (XX) 400400 birimlik bir artış meydana gelirse, ekonominin dış ticaret dengesi (net ihracat) nasıl değişir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320320 birim iyileşir

Cevap

Dış ticaret dengesi 320320 birim iyileşir.
Verilen parametrelerle çarpan 22 olarak hesaplanır. 400400 birimlik ihracat artışı, geliri 800800 birim artırırken; bu gelir artışı marjinal ithalat eğilimi olan 0,100,10 oranında, yani 8080 birimlik bir ithalat artışına yol açar. Sonuç olarak net denge 40080=320400 - 80 = 320 birim iyileşme gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Dış ticaret çarpanının (kk) hesaplanması
k=11c(1t)+m=110,80(10,25)+0,10=2k = \frac{1}{1 - c(1 - t) + m} = \frac{1}{1 - 0,80(1 - 0,25) + 0,10} = 2
Vergilerin ve ithalatın olduğu dışa açık bir ekonomide çarpan katsayısını bulmak gerekir.
2
Ulusal gelirdeki değişimin (ΔY \Delta Y ) hesaplanması
ΔY=k×ΔX=2×400=800\Delta Y = k \times \Delta X = 2 \times 400 = 800
Otonom ihracat artışının uyardığı toplam gelir artışını belirlemek için kullanılır.
3
İthalattaki değişimin (ΔM \Delta M ) hesaplanması
ΔM=m×ΔY=0,10×800=80\Delta M = m \times \Delta Y = 0,10 \times 800 = 80
Artan gelirin ne kadarının ithalata (sızıntıya) gittiğini belirlemek gerekir.
4
Dış ticaret dengesindeki net değişimin (ΔNX \Delta NX ) hesaplanması
ΔNX=ΔXΔM=40080=320\Delta NX = \Delta X - \Delta M = 400 - 80 = 320
İhracat artışından ithalat artışı çıkarılarak net dış ticaret dengesi etkisi bulunur.

Anahtar Kavram

Dış ticaret çarpanı etkisiyle gelirin artması, marjinal ithalat eğilimi oranında ithalatı da artırarak başlangıçtaki ihracat iyileşmesini bir miktar törpüler.
Soru 9Soru

Dışa açık bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,800,80 ve gelir vergisi oranı (tt) 0,250,25 olarak belirlenmiştir. Bu ekonomide otonom ihracat harcamalarında meydana gelen 300300 birimlik bir artışın, denge milli gelir düzeyini 600600 birim artırması için marjinal ithalat eğiliminin (mm) kaç olması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,100,10

Cevap

Marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,100,10 olmalıdır.
Dış ticaret çarpanı, milli gelirdeki değişimin (ΔY=600\Delta Y = 600) ihracattaki değişime (ΔX=300\Delta X = 300) bölünmesiyle 22 olarak bulunur. Vergili bir ekonomide çarpan formülü k=1/[1c(1t)+m]k = 1 / [1 - c(1 - t) + m] şeklindedir. Verilen c=0,80c=0,80 ve t=0,25t=0,25 değerleri yerine konulduğunda 10,80(0,75)=0,401 - 0,80(0,75) = 0,40 sonucuna ulaşılır. 1/(0,40+m)=21 / (0,40 + m) = 2 denklemi çözüldüğünde marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,100,10 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Dış ticaret çarpanının (kk) değerini hesaplamak
k=ΔY/ΔX=600/300=2k = \Delta Y / \Delta X = 600 / 300 = 2
Milli gelirdeki toplam değişimin otonom harcama değişimine oranı çarpan katsayısını verir.
2
Vergi oranının dahil olduğu dış ticaret çarpanı formülünü yazmak
k=11c(1t)+mk = \frac{1}{1 - c(1 - t) + m}
Dışa açık ve vergili bir ekonomide harcama sızıntıları tasarruf (ss), vergi (tt) ve ithalat (mm) kanallarıyla gerçekleşir.
3
Bilinen değerleri formülde yerine koymak
2=110,80(10,25)+m2 = \frac{1}{1 - 0,80(1 - 0,25) + m}
c=0,80c=0,80, t=0,25t=0,25 ve k=2k=2 değerleri denklemde yerine yerleştirilir.
4
Denklemi marjinal ithalat eğilimi (mm) için çözmek
2=10,40+m0,80+2m=12m=0,20m=0,102 = \frac{1}{0,40 + m} \Rightarrow 0,80 + 2m = 1 \Rightarrow 2m = 0,20 \Rightarrow m = 0,10
10,80(0,75)=0,401 - 0,80(0,75) = 0,40 olduğu için payda 0,40+m0,40 + m olur ve buradan mm çekilir.

Anahtar Kavram

Vergi Oranı Dahil Dış Ticaret Çarpanı

Alternatif Yöntem

Sızıntılar toplamı yaklaşımıyla; çarpan 22 ise sızıntıların toplam payı (stoplam=1/ks_{toplam} = 1/k) 0,500,50 olmalıdır. Tüketimden kaynaklanan sızıntı payı 1c(1t)=10,8(0,75)=0,401 - c(1-t) = 1 - 0,8(0,75) = 0,40 olduğuna göre, geriye kalan ithalat sızıntısı 0,500,40=0,100,50 - 0,40 = 0,10 olmalıdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Dış Ticaret Çarpanı Alıştırma Soruları — KPSS İktisat | Examkin