Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEnflasyon Tanımı ve Fiyat Endeksleri (TÜFE, ÜFE, Deflatör)

Bir ekonomide 20242024 yılı temel yıl olarak kabul edilmiştir. 20252025 yılına ait veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Ekonomik Gösterge20252025 Yılı Değeri
Nominal GSYH1.2001.200 Milyar TL
Reel GSYH1.0001.000 Milyar TL
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)125125

Bu ekonomide tüketilen malların bir kısmının ithal edildiği ve tüketim sepetinin sabit olduğu bilindiğine göre, GSYH deflatörü ve fiyat düzeyindeki değişimler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. GSYH deflatörü 120120 olup, tüketim sepetindeki ithal malların fiyatları yerli üretimdeki malların fiyatlarından daha fazla artmıştır.Cevap
  2. B
    GSYH deflatörü 120120 olup, ithal malların fiyatlarındaki artış yerli üretimdeki malların fiyat artışından daha düşük gerçekleşmiştir.
  3. C
    GSYH deflatörü 83,383,3 olup, ekonomide fiyatlar genel düzeyinde bir azalış (deflasyon) söz konusudur.
  4. D
    GSYH deflatörü 125125 olup, her iki endeks de fiyatlar genel düzeyindeki değişimi aynı oranda yansıtmaktadır.
  5. E
    GSYH deflatörü 120120 olup, temel yılın üretim miktarlarını ağırlık olarak kullanan Laspeyres tipi bir endekstir.

Cevap

GSYH deflatörünün 120 olduğu ve ithal malların fiyatlarının yerli üretimden daha fazla arttığı ifade doğrudur.
Doğru yanıt, GSYH deflatörünün 120120 olarak hesaplandığı ve TÜFE'nin (125125) bu değerden yüksek olmasının sebebinin ithal mal fiyatlarındaki daha yüksek artış olduğunu belirten ifadedir. GSYH deflatörü yerli üretimi temsil ederken, TÜFE hem yerli hem ithal tüketim mallarını kapsar; aradaki 55 birimlik fark ithalattaki fiyat baskısını yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
GSYH deflatörünü hesapla.
Deflato¨r=Nominal GSYHReel GSYH×100=1.2001.000×100=120\text{Deflatör} = \frac{\text{Nominal GSYH}}{\text{Reel GSYH}} \times 100 = \frac{1.200}{1.000} \times 100 = 120
GSYH deflatörü, nominal hasılanın reel hasılaya oranlanmasıyla elde edilen bir fiyat endeksidir.
2
TÜFE ve GSYH Deflatörünü karşılaştır.
TÜFE (125125) > GSYH Deflatörü (120120)
İki endeks arasındaki fark, kapsamlarındaki ürünlerin fiyat değişim hızlarının farklı olduğunu gösterir.
3
İthalat etkisini analiz et.
TÜFE'nin daha yüksek olması, ithal edilen malların fiyatlarının yerli üretilenlerden daha fazla arttığını kanıtlar.
TÜFE ithal tüketim mallarını kapsarken, GSYH deflatörü sadece yurt içinde üretilen nihai malların fiyatlarını ölçer.

Anahtar Kavram

GSYH Deflatörü (Paasche) vs TÜFE (Laspeyres) Kapsam Farkı

Daha Fazla Pratik

İthal enerji fiyatlarının arttığı bir senaryoda ÜFE, TÜFE ve Deflatör arasındaki etkileşimi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Enflasyon Tanımı ve Fiyat Endeksleri (TÜFE, ÜFE, Deflatör)

Bu konudan daha fazla soru