Bir ekonomide belirli bir dönemde aşağıdaki üç farklı fiyat değişimi gözlemlenmiştir:
1. Ülke içinde üretilmeyen, tamamı yurt dışından ithal edilen lüks tüketim mallarının fiyatlarında artış.
2. Ülke içinde üretilen, sadece kamu yatırımlarında kullanılan ve hanehalkı tüketim sepetinde yer almayan savunma sanayi araçlarının fiyatlarında artış.
3. Ülke içinde üretilen ve tamamı yurt dışına ihraç edilen sanayi tipi makinelerin fiyatlarında artış.
Bu fiyat değişimlerinin Tüketici Fiyat Endeksi () ve Deflatörü üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- A1. gelişme hem TÜFE hem de GSYH Deflatörünü artırırken; 2. ve 3. gelişmeler sadece GSYH Deflatörünü artırır.
- 1. gelişme sadece TÜFE'yi artırırken; 2. ve 3. gelişmeler sadece GSYH Deflatörünü artırır.Cevap
- CHer üç gelişme de hem TÜFE hem de GSYH Deflatörü üzerinde artırıcı etkiye sahiptir.
- D2. ve 3. gelişmeler TÜFE'yi artırırken; 1. gelişme GSYH Deflatörünü artırır.
- E1. ve 2. gelişmeler TÜFE'yi artırırken; 3. gelişme her iki endeksi de etkilemez.
Cevap
1. gelişme sadece TÜFE'yi artırırken; 2. ve 3. gelişmeler sadece GSYH Deflatörünü artırır.
Tüketici Fiyat Endeksi (), tipik bir tüketicinin satın aldığı mal ve hizmet sepetini esas alır; bu sepete ithal edilen tüketim malları dahildir ancak kamu yatırımları veya ihraç edilen (fakat ülkede tüketilmeyen) sermaye malları dahil değildir. GSYH Deflatörü ise bir ekonomide üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin fiyatlarını yansıtır; bu kapsama kamu yatırımları ve ihracat dahildir ancak ithal edilen mallar dahil değildir. Dolayısıyla; ithal lüks mallar sadece 'yi, kamu yatırımı ve ihraç makineleri ise sadece Deflatörünü etkiler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fiyat Endekslerinin Kapsam Farklılıkları (TÜFE vs GSYH Deflatörü)
Daha Fazla Pratik
Paasche ve Laspeyres endeksleri arasındaki ağırlıklandırma farklarını ve ikame sapmasını (substitution bias) incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 30s