Examkin

Soru

Zorluk: ZorBitkisel Üretim Yapısı ve Verimlilik

Türkiye ekonomisinde bitkisel üretim yapısı incelendiğinde; toplam tarım alanlarının yaklaşık %70'inden fazlasının tahıllar ve diğer bitkisel ürünlere (tarla bitkileri) ayrılmasına karşın, toplam bitkisel üretim değerinin (üretimin parasal karşılığı) yaklaşık %65'lik büyük bir kısmının meyveler, içecek ve baharat bitkileri ile sebzeler grubundan gelmesi, üretim yapısına ilişkin aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

  1. Meyve ve sebze grubunda birim alan başına elde edilen katma değerin ve verimliliğin, tahıl grubuna göre belirgin şekilde yüksek olmasıCevap
  2. B
    Tarım sektöründeki toplam istihdamın büyük çoğunluğunun meyve ve sebze üretiminde yoğunlaşarak toplam üretim değerini artırması
  3. C
    Tarımsal destekleme politikaları kapsamında tahıllara verilen doğrudan gelir desteğinin, bu ürünlerin piyasa fiyatlarını meyveler aleyhine düşürmesi
  4. D
    Türkiye'nin toplam ekilebilir arazi varlığında meyve bahçeleri ve sebze alanlarının, tahıl ekilen tarla arazilerinden daha geniş yer kaplaması
  5. E
    Tahıl üretiminde modernizasyonun (makineleşme) imkansız olması nedeniyle verimliliğin sadece meyve ve sebze grubunda artış göstermesi

Cevap

Meyve ve sebze grubunda birim alan başına elde edilen katma değerin ve verimliliğin, tahıl grubuna göre belirgin şekilde yüksek olması
Türkiye'de bitkisel üretimde yapısal bir duality (ikili yapı) söz konusudur. Tahıllar geniş arazilerde düşük katma değerle üretilirken, meyve ve sebze üretimi (özellikle sera tarımı ve modern meyve bahçeleri) dar alanlarda çok yüksek katma değer ve birim alan verimliliği yaratmaktadır. Bu durum, az bir alanla toplam üretim değerine en büyük katkının sağlanmasını açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Üretim alanlarının dağılımı analiz edilir.
Tahıllar (tarla bitkileri) toplam alanın %70'inden fazlasını kaplamaktadır.
Türkiye'nin geleneksel üretim yapısı ve iklim özelliklerine bağlı olarak buğday, arpa gibi ürünler geniş alanlara yayılmıştır.
2
Üretim değerinin (parasal değer) dağılımı analiz edilir.
Meyve ve sebze grupları, toplam alanın sadece yaklaşık %15-20'sini kaplamasına rağmen üretilen toplam değerin %65'ini oluşturur.
Bu durum, birim alandan (dekar başına) alınan gelirin ürün grupları arasında farklılaştığını gösterir.
3
Verimlilik ve katma değer kavramları ilişkilendirilir.
Doğru açıklama, birim alan verimliliğidir.
Meyve ve sebze üretimi; sulama, gübreleme ve yoğun emek/sermaye ile yüksek katma değer yaratırken; tahıllar 'yaygın' (ekstansif) tarım özellikleri gösterdiği için birim alan değeri daha düşüktür.

Anahtar Kavram

Birim Alan Verimliliği ve Bitkisel Üretim Kompozisyonu

İpuçları

1
Üretilen alan miktarı ile elde edilen parayı karşılaştırın. Alanı çok olup parası az olan ürün grubu hangisidir?
2
Birim alan verimliliği (verim/dekar) kavramını düşünün. Bir dekar buğday mı yoksa bir dekar domates mi daha fazla gelir getirir?

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de tarımsal verimliliği artıran 'Modern Tarım (İntansif)' ve 'Geleneksel Tarım (Ekstansif)' yöntemlerinin bitkisel üretim gruplarına göre dağılımını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla

Konular

Bitkisel Üretim Yapısı ve Verimlilik

Bu konudan daha fazla soru