Tarım Sektörü

Türkiye'de tarımsal işletme yapısına ilişkin aşağıdaki veriler incelendiğinde;

İşletmelerin büyük bir kısmının 'küçük aile işletmesi' niteliğinde olduğu ve arazilerin çok parçalı bir yapı sergilediği görülmektedir. Bu yapısal sorunun tarımsal verimlilik ve ölçek ekonomileri üzerindeki olumsuz etkilerini sınırlamak amacıyla, 2014 yılında 5403 sayılı Kanun'da yapılan düzenleme ile getirilen en temel yenilik aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de geleneksel yöntemlerle yürütülen mera hayvancılığında, üretim miktarının yıllar itibarıyla belirgin dalgalanmalar göstermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de tarımsal üreticilerin finansman maliyetlerinin düşürülmesi amacıyla T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri (TKK) aracılığıyla kullandırılan "Düşük Faizli (Sübvansiyonlu) Tarımsal Krediler"in işleyiş mekanizması ve güncel uygulama esasları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Türkiye ekonomisinde hayvancılık sektöründe, özellikle yem fiyatlarındaki artışın süt fiyatlarına oranla daha yüksek seyretmesi (yem/süt paritesinin üretici aleyhine bozulması), işletmelerin üretim maliyetlerini karşılamasını zorlaştırmaktadır. Bu ekonomik dengesizliğin, Türkiye'de hayvancılık sektöründe yol açtığı en temel yapısal sorun aşağıdakilerden hangisidir?

$2000$ yılında Dünya Bankası ve IMF ile imzalanan niyet mektupları doğrultusunda hayata geçirilen Tarımsal Reform Uygulama Projesi (ARIP), Türkiye'nin geleneksel tarım politikalarında köklü bir dönüşümü simgelemektedir. Bu reform süreciyle destekleme alımları gibi fiyat bazlı müdahalelerden vazgeçilerek 'Doğrudan Gelir Desteği' (DGD) modeline geçilmesi hedeflenmiştir.

Bu politika değişikliğinin iktisadi analizi yapıldığında, DGD sisteminin geleneksel 'fiyat desteklerine' (taban fiyat uygulamalarına) kıyasla en önemli yapısal avantajı aşağıdakilerden hangisidir?

Dünya Ticaret Örgütü ($DTÖ$) Tarım Anlaşması, üye ülkelerin tarımsal destekleme politikalarını piyasa fiyatlarını ve ticaret hacmini bozma derecelerine göre çeşitli "kutular" altında sınıflandırmaktadır. Türkiye'nin $2000$ yılında uygulamaya koyduğu Tarım Reformu Uygulama Projesi ($ARIP$) ile ürün bazlı taban fiyat ve girdi desteklerinden vazgeçerek "Doğrudan Gelir Desteği" ($DGD$) sistemine geçmesi, bu uluslararası yükümlülüklerle doğrudan ilişkilidir.

Buna göre, $ARIP$ öncesi dönemde Türkiye'de yaygın olarak uygulanan destekleme alımları ve girdi sübvansiyonlarının $DTÖ$ terminolojisindeki yeri ve bu uygulamaların sınırlandırılmasının temel teknik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde hayvancılık sektöründe toplam hayvan sayısının Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında oldukça yüksek bir seviyede olmasına rağmen, birim hayvan başına elde edilen et ve süt veriminin düşük olması temel bir yapısal verimlilik sorunu olarak değerlendirilmektedir. Bu sorunun aşılması ve hayvancılıkta katma değerin artırılması amacıyla izlenen temel yapısal dönüşüm stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $2000$ yılından itibaren Dünya Bankası desteğiyle uygulanan Tarım Reformu Uygulama Projesi ($ARIP$) kapsamında; ürün bazlı taban fiyat ve girdi sübvansiyonları gibi geleneksel destekleme araçlarından vazgeçilerek 'Doğrudan Gelir Desteği' ($DGD$) sistemine geçilmiştir.

Bu politika değişikliğinin Dünya Ticaret Örgütü ($DTÖ$) Tarım Anlaşması kuralları çerçevesindeki temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde tarım sektörünün 1950 yılındaki verileri ile 2023 yılı verileri karşılaştırıldığında ortaya çıkan tablo aşağıda özetlenmiştir:

Türkiye ekonomisinin geçirdiği yapısal dönüşüm ve bu veriler dikkate alındığında, tarım sektörünün gelişimi ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

Türkiye ekonomisinin sektörel dönüşüm süreci incelendiğinde, tarım sektörünün Gayrisafi Yurt İçi Hasıla ($GSYH$) içindeki payı ile toplam istihdamdaki payı arasındaki ilişki yapısal bir özellik arz etmektedir.

Aşağıdaki tabloda seçilmiş yıllara göre tarım sektörünün bu iki temel göstergesi verilmiştir:

Tablodaki veriler ve Türkiye ekonomisinin genel eğilimleri dikkate alındığında, her iki dönemde de tarımın istihdam payının $GSYH$ payından belirgin şekilde yüksek olması temel olarak aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

Türkiye'de tarım istatistikleri ve işletme yapıları incelendiğinde, tarımsal mülkiyetin dağılımında görülen "eşitsizlik" ve "parçalı yapı" temel bir yapısal sorun alanı teşkil etmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'deki tarımsal işletme yapısı ve arazi kullanımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye'de bitkisel üretim yapısı incelendiğinde, tarımsal verimliliğin artırılması ve iklim koşullarına olan bağımlılığın azaltılması amacıyla nadas alanlarının daraltılması temel bir strateji olarak benimsenmiştir.

Buna göre, Türkiye ekonomisinde son yıllarda nadas alanlarının azalması ve bitkisel üretimde birim alandan alınan verimin (dekar başına verim) artış göstermesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en temel belirleyici faktördür?

Türkiye ekonomisinde tarımsal dış ticaretin yapısı, hammadde bağımlılığı ve sektörel payları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Türkiye ekonomisinin yapısal dönüşüm süreci incelendiğinde; tarım sektörünün Gayrisafi Yurt İçi Hasıla ($GSYH$) içindeki payı ile toplam istihdamdaki payı arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinde genel dış ticaret dengesi kronik olarak açık verirken, tarım ve gıda sektörü geleneksel olarak dış ticaret fazlası veren ve "net ihracatçı" konumunda olan bir yapı sergilemektedir. Ancak bu genel sektörel durum, alt mal grupları bazında incelendiğinde bazı kalemlerde ciddi bir dışa bağımlılık ve dış ticaret açığı göze çarpmaktadır.

Buna göre, Türkiye'nin tarımsal dış ticaretinde net ihracatçı konumunu zayıflatan ve hayvancılık ile gıda sanayiindeki girdi ihtiyacı nedeniyle en yüksek dış ticaret açığının verildiği temel ürün grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde bitkisel üretimin yapısal özellikleri incelendiğinde; toplam ekili-dikili alanların yaklaşık $$'inden fazlasının tahıllara ayrılmış olmasına karşın, toplam bitkisel üretim değerinde meyve ve sebze gruplarının payının tahılları geride bırakması, bu ürün grupları arasındaki 'birim alan verimliliği' ve 'ekonomik değer' ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

Türkiye ekonomisinde tarımsal üretimin desteklenmesi ve finansman ihtiyacının uygun koşullarda karşılanması amacıyla $T.C. Ziraat Bankası$ ve $Tarım Kredi Kooperatifleri$ tarafından kullandırılan düşük faizli (sübvansiyonlu) yatırım ve işletme kredilerinin; hangi üretim konularında uygulanacağı, faiz indirim oranları ve kredi üst limitleri güncel sistemde aşağıdakilerden hangisi ile belirlenmektedir?

Türkiye'de tarım sektörünün finansmanı amacıyla T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri (TKK) aracılığıyla kullandırılan sübvansiyonlu (indirimli) tarımsal kredilerin işleyiş mekanizması ve finansal yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye ekonomisinde bitkisel üretim yapısı incelendiğinde; toplam tarım alanlarının yaklaşık $$'inden fazlasının tahıllar ve diğer bitkisel ürünlere (tarla bitkileri) ayrılmasına karşın, toplam bitkisel üretim değerinin (üretimin parasal karşılığı) yaklaşık $$'lik büyük bir kısmının meyveler, içecek ve baharat bitkileri ile sebzeler grubundan gelmesi, üretim yapısına ilişkin aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Türkiye'nin 2000 yılında Dünya Bankası ile imzaladığı Tarım Reformu Uygulama Projesi ($ARIP$) kapsamında; taban fiyat, girdi desteği ve kredi faiz sübvansiyonları gibi geleneksel destekleme araçlarından vazgeçerek "Doğrudan Gelir Desteği" ($DGD$) sistemine geçiş yapmasının en temel iktisadi ve uluslararası hukuksal dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?