Examkin

Soru

Zorluk: ZorEnflasyon Tanımı ve Fiyat Endeksleri (TÜFE, ÜFE, Deflatör)

Bir ekonomide 20242024 (temel yıl) ve 20252025 yıllarına ait üretim ve tüketim verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Mal Grubu20242024 Fiyat20242024 Üretim20242024 Tüketim20252025 Fiyat20252025 Üretim20252025 Tüketim
Sanayi Ürünleri1010 TL200200 birim200200 birim1515 TL220220 birim220220 birim
Enerji (İthalatlı)2020 TL5050 birim150150 birim6060 TL4040 birim120120 birim

Bu ekonomide enerji ihtiyacının bir kısmı ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Buna göre, 20252025 yılı için hesaplanan TÜFE ve GSYH Deflatörü değerleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

  1. 240240 ve 190190Cevap
  2. B
    190190 ve 240240
  3. C
    240240 ve 228,26228,26
  4. D
    200200 ve 190190
  5. E
    210210 ve 185185

Cevap

TÜFE değeri 240240, GSYH Deflatörü değeri ise 190190 olarak hesaplanır.
Doğru yanıt olan seçenek, TÜFE hesaplamasında temel yıl tüketim sepetini (240240) ve GSYH Deflatörü hesaplamasında cari yıl üretim sepetini (190190) doğru bir şekilde eşleştirmiştir. TÜFE ithal malları (enerji tüketiminin bir kısmı) kapsadığı için fiyat artışlarından daha fazla etkilenmiş, GSYH Deflatörü ise sadece yurt içi üretimi kapsadığı için daha düşük bir değer almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
20252025 yılı için TÜFE (Laspeyres) değerini hesaplayınız.
240240
TÜFE, temel yıl (20242024) tüketim sepetinin maliyetini esas alır. Maliyet 2024=(200×10)+(150×20)=5000_{2024} = (200 \times 10) + (150 \times 20) = 5000. Maliyet 2025=(200×15)+(150×60)=12000_{2025} = (200 \times 15) + (150 \times 60) = 12000. Endeks =(12000/5000)×100=240= (12000 / 5000) \times 100 = 240.
2
20252025 yılı Nominal GSYH değerini hesaplayınız.
57005700 TL
Nominal GSYH, cari yıl (20252025) üretim miktarlarının cari yıl fiyatlarıyla çarpımıdır: (220×15)+(40×60)=3300+2400=5700(220 \times 15) + (40 \times 60) = 3300 + 2400 = 5700.
3
20252025 yılı Reel GSYH değerini hesaplayınız.
30003000 TL
Reel GSYH, cari yıl (20252025) üretim miktarlarının temel yıl (20242024) fiyatlarıyla çarpımıdır: (220×10)+(40×20)=2200+800=3000(220 \times 10) + (40 \times 20) = 2200 + 800 = 3000.
4
GSYH Deflatörünü hesaplayınız.
190190
Deflatör =(Nominal GSYH/Reel GSYH)×100=(5700/3000)×100=190= (Nominal\ GSYH / Reel\ GSYH) \times 100 = (5700 / 3000) \times 100 = 190.

Anahtar Kavram

TÜFE sabit tüketim sepetini (ithal mallar dahil), GSYH Deflatörü ise değişken üretim sepetini (sadece yurt içi üretim) esas alır.

İpuçları

1
TÜFE'nin ithal malları içerdiğini, GSYH Deflatörünün ise sadece yurt içinde üretilenleri kapsadığını unutmayın.
2
TÜFE için temel yıl tüketim miktarlarını (150150 birim enerji gibi), Deflatör için cari yıl üretim miktarlarını (4040 birim enerji gibi) kullanmalısınız.

Daha Fazla Pratik

İkame yanlılığı (substitution bias) kavramının TÜFE üzerindeki etkisini araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Enflasyon Tanımı ve Fiyat Endeksleri (TÜFE, ÜFE, Deflatör)

Bu konudan daha fazla soru