Soru

Zorluk: ZorTürk Bankacılık Sistemi ve Düzenleyici Kurumlar

Türkiye'de bankacılık sisteminin gözetimi ve finansal istikrarın korunması çerçevesinde; 54115411 sayılı Bankacılık Kanunu ve 12111211 sayılı TCMB Kanunu hükümleri uyarınca, bankaların likidite ihtiyaçlarının karşılanması ve "nihai kredi mercii" (lender of last resort) fonksiyonunun uygulanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Nihai kredi mercii sıfatıyla bankalara acil likidite desteği sağlama yetkisi münhasıran BDDK'ya ait olup, bu kredilerin teminat ve operasyonel yönetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından yürütülür.
  2. B
    54115411 sayılı Kanun uyarınca, kalkınma ve yatırım bankaları mevduat veya katılım fonu kabul etmedikleri için TCMB'nin nihai kredi mercii fonksiyonundan ve likidite imkanlarından yararlanamazlar.
  3. C
    Bir bankanın sermaye yeterlilik rasyosunun yasal sınırın altına düşmesi durumunda ihtiyaç duyulan sermaye desteği, BDDK'nın kararı üzerine doğrudan TCMB kaynaklarından hibe yoluyla karşılanır.
  4. D
    Ödeme güçlüğü (insolvency) içine giren ve yükümlülüklerini yerine getiremeyen bir bankaya, sistemik risk oluşturmadığı sürece TCMB tarafından nihai kredi mercii kapsamında kredi verilmesi zorunludur.
  5. Nihai kredi mercii fonksiyonu, bankacılık sisteminde ortaya çıkan geçici likidite sıkışıklıklarını gidermek amacıyla sadece TCMB tarafından yürütülür ve bu kredinin kullandırılması için bankanın ödeme gücüne sahip olması temel şarttır.Cevap

Cevap

Nihai kredi mercii fonksiyonu sadece TCMB tarafından, ödeme gücü olan bankaların geçici likidite sorunlarını çözmek amacıyla yürütülür.
Türk bankacılık mevzuatında nihai kredi mercii fonksiyonu, 12111211 sayılı TCMB Kanunu'nun 4040. maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddeye göre TCMB, bankacılık sisteminde ortaya çıkan belirsizlik ve güvensizlik sonucu görülen ani nakit çekilişlerini ve likidite sıkışıklıklarını gidermek amacıyla bankalara kredi verebilir. Ancak bu fonksiyonun temel şartı, bankanın mali bünyesinin sağlam (ödeme gücünün yerinde) olmasıdır. Eğer banka ödeme gücünü kaybetmişse, bu durum 54115411 sayılı Kanun çerçevesinde BDDK ve TMSF'nin yetki alanına girer.

Adım Adım Çözüm

1
Nihai kredi mercii (LOLR) kavramının tanımını ve yetkili kurumu belirleme.
Bu yetki 12111211 sayılı Kanun uyarınca sadece TCMB'ye aittir.
Para otoritesi olan merkez bankası, sistemdeki likiditeyi kontrol eden tek kurumdur.
2
Kredinin verilme şartlarını analiz etme.
Banka ödeme gücüne (solvency) sahip olmalı ancak geçici likidite (liquidity) sorunu yaşamalıdır.
Ödeme gücü olmayan bankaların desteklenmesi ahlaki tehlike (moral hazard) yaratır ve TMSF'nin görev alanına girer.
3
Diğer kurumların (BDDK, TMSF) rollerini LOLR fonksiyonundan ayırt etme.
BDDK denetleyici, TMSF ise sigorta ve çözümleme kurumudur; kredi mercii değildirler.
Kurumsal görev paylaşımı finansal istikrarın temelidir.

Anahtar Kavram

Nihai Kredi Mercii (Lender of Last Resort)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla