İktisadi kalkınma ve gelir dağılımı analizlerinde 'mutlak' ve 'göreli' yoksulluk ayrımı oldukça kritiktir. Bir ekonomide toplam hasılanın arttığı, medyan gelirin yukarı yönlü hareket ettiği ancak en alt gelir grubundaki bireylerin nominal gelirlerinin ve temel ihtiyaç maddelerinden oluşan tüketim sepetinin maliyetinin değişmediği varsayılmaktadır. Bu senaryoda yoksulluk göstergelerinin değişimiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- Medyan gelirin artmasıyla birlikte göreli yoksulluk sınırının yukarı kayması göreli yoksulluk oranını artırırken; en alt gelir grubunun geliri ve temel sepet maliyeti sabit kaldığı için mutlak yoksulluk oranı değişmez.Cevap
- BEkonomik büyüme süreci toplam refahı artırdığından, mutlak yoksulluk sınırı hanehalkı harcamalarıyla birlikte kendiliğinden aşağı iner ve her iki yoksulluk türü de azalır.
- CGöreli yoksulluk sadece Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşmasıyla (Gini katsayısı) ölçüldüğü için, medyan gelir artsa dahi gelir dağılımı bozulmadığı sürece göreli yoksulluk sabit kalır.
- DMutlak yoksulluk sınırı toplumdaki ortalama yaşam standartlarının bir yansımasıdır; bu nedenle bireysel gelirler sabit kalsa bile medyan gelirdeki artış mutlak yoksulluk sınırını da aynı oranda yükseltir.
- EMutlak yoksulluk düzeyi sadece bebek ölüm hızları ve okullaşma oranları gibi insani gelişme göstergeleriyle ölçüldüğü için gelirdeki değişimlerin bu oran üzerinde etkisi yoktur.
Cevap
Medyan gelirin artışının göreli yoksulluk sınırını yükselttiği, ancak en alt grubun gelirinin ve sepet maliyetinin sabit kalmasının mutlak yoksulluğu değiştirmediği ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, mutlak ve göreli yoksulluk arasındaki metodolojik farkı doğru yansıtmaktadır. Mutlak yoksulluk, biyolojik bir hayatta kalma sınırı veya sabit bir ihtiyaç sepeti maliyeti ile tanımlandığından, en alt gelir grubunun nominal geliri ve sepet maliyeti değişmediği sürece bu oran sabit kalır. Öte yandan göreli yoksulluk, toplumun ortalama refah düzeyi olan medyan gelirin bir fonksiyonudur. Medyan gelir arttığında, göreli yoksulluk sınırı da yukarı yönlü kayacak ve alt gelir grupları bu yeni sınırın altında kalarak göreli yoksulluk oranını yükseltecektir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mutlak yoksulluk 'yaşam sınırını', göreli yoksulluk ise 'toplumsal dışlanma ve eşitsizlik sınırını' temsil eder.