Examkin

Soru

Zorluk: ZorDış Ticaret Hadleri ve Rekabet Gücü

Türkiye ekonomisinde belirli bir yıla ait dış ticaret verileri incelendiğinde; ihraç malları birim değer endeksinin (Px\text{P}_x) %10\%10 oranında, ithal malları birim değer endeksinin (Pm\text{P}_m) ise %20\%20 oranında arttığı tespit edilmiştir. Aynı dönemde Türkiye'nin ihracat miktar endeksinde (Qx\text{Q}_x) ise %30\%30 oranında bir artış kaydedilmiştir.

Buna göre, söz konusu yıl için Türkiye'nin dış ticaret hadlerindeki değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Net dış ticaret hadleri kötüleşmiş, ancak gelir dış ticaret hadleri iyileşmiştir.Cevap
  2. B
    Hem net dış ticaret hadleri hem de gelir dış ticaret hadleri Türkiye lehine (iyileşme) gelişmiştir.
  3. C
    İhracat birim değerlerindeki artışın ithalat birim değerlerinden az olması nedeniyle gelir dış ticaret hadleri düşmüştür.
  4. D
    Gayrisafi dış ticaret hadleri, ihracat miktarındaki artışa bağlı olarak kesinlikle iyileşmiştir.
  5. E
    İhracat miktarındaki artış, net dış ticaret hadlerindeki iyileşmeyi destekleyen temel faktör olmuştur.

Cevap

Net dış ticaret hadlerinin kötüleştiği, ancak gelir dış ticaret hadlerinin iyileştiği sonucuna ulaşılır.
Verilen senaryoda ihracat fiyatları %10\%10, ithalat fiyatları %20\%20 artmıştır. Bu durum, Türkiye'nin ihraç ettiği birim mal karşılığında daha az ithal mal alabildiğini gösterir ve net dış ticaret hadlerinin (Px/PmP_x/P_m) azalarak kötüleştiğini kanıtlar. Ancak gelir dış ticaret hadleri (I=[Px/Pm]×QxI = [P_x/P_m] \times Q_x) hesaplandığında, ihracat miktarındaki %30\%30'luk artış, fiyatlardaki nispi kaybı dengeleyerek endeksi 100100 baz değerinin üzerine çıkarmıştır. Bu da Türkiye'nin toplam ihracat gelirleriyle satın alabileceği ithalat miktarının arttığı, yani gelir dış ticaret hadlerinin iyileştiği anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Net dış ticaret hadlerini (NN) hesapla
N=(110/120)×100≈91,67N = (110 / 120) \times 100 \approx 91,67
İhraç birim değer endeksinin ithal birim değer endeksine oranı net dış ticaret hadlerini verir. Endeks 100100 değerinin altına düştüğü için kötüleşme söz konusudur.
2
Gelir dış ticaret hadlerini (II) hesapla
I=N×Qx=0,9167×130≈119,17I = N \times Q_x = 0,9167 \times 130 \approx 119,17
Net dış ticaret hadlerinin ihracat miktar endeksiyle çarpılması, ülkenin ihracat gelirleriyle ne kadar ithalat yapabileceğini (ithalat kapasitesini) gösteren gelir dış ticaret hadlerini verir.
3
Endeks değişimlerini yorumla
N<100N < 100 (Kötüleşme), I>100I > 100 (İyileşme)
Net dış ticaret hadlerindeki fiyat kaynaklı bozulma, ihracat hacmindeki (miktarındaki) güçlü artışla fazlasıyla telafi edilmiş ve ülkenin satın alma gücü artmıştır.

Anahtar Kavram

Net (Fiyat) ve Gelir Dış Ticaret Hadleri Arasındaki İlişki

İpuçları

1
Net dış ticaret hadleri sadece PxP_x ve PmP_m değerlerine bakılarak hesaplanır.
2
Gelir dış ticaret hadleri, net dış ticaret hadlerinin ihracat miktar endeksi (QxQ_x) ile çarpılmasıdır.
3
110/120110/120 değeri 11’den küçükken, bu sonucun 1,301,30 ile çarpımı 11’den büyük bir değer verir.

Daha Fazla Pratik

Tek faktörlü dış ticaret hadlerini hesaplamak için verimlilik (prodüktivite) verilerinin nasıl kullanıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Dış Ticaret Hadleri ve Rekabet Gücü

Bu konudan daha fazla soru