Soru

Zorluk: Çok zorJ.S. Mill ve Klasik Sentez

İngiltere ve Portekiz'in kumaş ve şarap üretimindeki iç maliyet oranları (karşılaştırmalı maliyetler) aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Ülke1 Birim Şarap1 Birim Kumaş
İngiltere100 Emek100 Emek
Portekiz80 Emek90 Emek

J.S. Mill'in 'Karşılıklı Talep Kanunu' (Law of Reciprocal Demand) çerçevesinde, bu iki ülke arasındaki ticaret hadlerinin belirlenmesi ve dış ticaret kazançlarının ülkeler arasındaki dağılımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bölüşüm kanunları da üretim kanunları gibi değişmez doğa yasaları olduğundan, ticaret hadleri her iki ülkenin mutlak verimlilik farklarına göre teknik bir zorunlulukla belirlenir.
  2. İngiltere'nın Portekiz şarabına olan talebinin şiddeti arttıkça, ticaret hadleri İngiltere'nin aleyhine döner ve İngiltere'nin dış ticaret kazançlarından aldığı pay azalır.Cevap
  3. C
    Ticaret hadleri, sadece ihraç edilen malların üretiminde harcanan toplam emek miktarı (emek-değer teorisi) tarafından belirlenir ve ülkelerin birbirlerinin mallarına olan taleplerinin bu süreçte bir etkisi yoktur.
  4. D
    Dış ticaretteki fiyat dengesi, karşılıklı talepten bağımsız olarak Hume'un otomatik denge mekanizması aracılığıyla sadece ülkeler arası altın giriş-çıkışına göre şekillenir.
  5. E
    Say Yasası gereği her arz kendi talebini yarattığı için, uluslararası ticarette karşılıklı talep şiddeti fiyatların belirlenmesinde bir değişken değil, sadece bir sonuçtur.

Cevap

İngiltere'nin yabancı mala olan talep şiddeti arttıkça ticaret hadlerinin aleyhine dönmesi ve kazancının azalması ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, karşılıklı talebin şiddeti ile ticaret hadleri ve kazanç dağılımı arasındaki ilişkiyi açıklamaktadır. J.S. Mill'e göre, eğer bir ülke (örneğin İngiltere) diğer ülkenin ihraç malına (şaraba) karşı çok güçlü ve esnek olmayan bir talep duyuyorsa, bu malı elde etmek için kendi malından daha fazla miktarda vermeye razı olacaktır. Bu durum ticaret hadlerini o ülkenin iç maliyet oranına yaklaştırarak 'ticaret hadlerinin o ülke aleyhine dönmesine' ve dolayısıyla ticaretten sağlanan toplam refah artışından (kazançtan) alınan payın azalmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
İç maliyet oranlarının hesaplanması
İngiltere'de 11 birim şarap = 11 birim kumaş (100/100100/100); Portekiz'de 11 birim şarap 0,88\approx 0,88 birim kumaş (80/9080/90).
Ticaret hadlerinin hangi aralıkta (limits of trade) oluşacağını belirlemek için her iki ülkenin iç fiyat oranlarını bilmek gerekir.
2
Ticaret sınırlarının belirlenmesi
11 birim şarap için ticaret hadleri 0,880,88 ile 11 birim kumaş arasında gerçekleşecektir.
Hiçbir ülke kendi iç maliyetinden daha kötü bir fiyata ticaret yapmayacağı için denge fiyatı bu iki sınır arasında oluşmalıdır.
3
Karşılıklı talep şiddetinin etkisinin analizi
İngiltere'nin şaraba olan talebi çok şiddetliyse, 11 şarap için 11 kumaşa yakın (kendi üst sınırı) bir bedel ödemeye razı olur.
Mill'in 'Karşılıklı Talep Kanunu'na göre, talep şiddeti yüksek olan taraf fiyatı kendi iç oranına yaklaştırır.
4
Dış ticaret kazançlarının dağılımının saptanması
Fiyat İngiltere'nin iç oranına (11) yaklaştıkça, İngiltere'nin ticaretten elde ettiği maliyet tasarrufu azalırken Portekiz'in kazancı artar.
Ticaret hadleri hangi ülkenin iç fiyat oranına daha yakınsa, o ülke dış ticaretten daha az pay alır.

Anahtar Kavram

J.S. Mill'in Karşılıklı Talep Kanunu ve Ticaret Hadlerinin Belirlenmesi
Bu soruyu puanla