Soru

Zorluk: OrtaMerkezi Yönetim Bütçe Dengesi ve Performansı

Türkiye ekonomisinde bütçe performansını ve mali disiplini daha sağlıklı analiz etmek amacıyla, standart bütçe dengesinin ötesinde "Program Tanımlı Faiz Dışı Denge" göstergesi de takip edilmektedir. Aşağıdaki tabloda, bazı bütçe kalemlerinin program tanımlı denge hesaplamasındaki kapsam durumları verilmiştir:

Bütçe Gelir/Gider KalemiProgram Tanımlı Denge Hesaplamasındaki Durumu
Vergi GelirleriKapsamda (Dahil)
Faiz GiderleriKapsam Dışı (Hariç)
[X]Kapsam Dışı (Hariç)

Buna göre, bütçe performansının "bir defalık" gelirlerden arındırılması prensibi dikkate alındığında, tabloda [X] ile belirtilen yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. Özelleştirme gelirleriCevap
  2. B
    Kurumlar vergisi tahsilatı
  3. C
    Dahilde alınan Katma Değer Vergisi
  4. D
    Cari işlemler dengesi fazlası
  5. E
    Kamu personeli maaş ödemeleri

Cevap

Özelleştirme gelirleri
Özelleştirme gelirleri, Türkiye ekonomisinde mali performans ölçülürken 'sürdürülebilir olmayan' veya 'bir defalık' (non-recurring) gelirler kategorisinde değerlendirilir. Program tanımlı faiz dışı denge hesaplanırken, bütçenin kendi iç dinamikleriyle yarattığı mali alanı görmek adına bu tür gelirler toplam bütçe gelirlerinden arındırılarak kapsam dışı bırakılır.

Adım Adım Çözüm

1
Program tanımlı denge kavramını analiz et
Program tanımlı faiz dışı denge, bütçenin yapısal gücünü görmek için sürdürülebilir olmayan kalemlerden arındırılmış dengedir.
Mali disiplinin kalıcılığını ölçmek için bir defaya mahsus gelirlerin bütçe performansını maskelemesi önlenmelidir.
2
Bütçe gelirlerini niteliklerine göre sınıflandır
Vergiler süreklilik arz ederken, varlık satışları (özelleştirme) ve TCMB kâr aktarımları süreklilik arz etmez.
Sadece vergi gibi düzenli gelirler bütçe performansının temelini oluşturur.
3
Tablodaki [X] işaretli yeri seçeneklerle karşılaştır
Özelleştirme gelirleri, 'bir defalık' karakteri nedeniyle program tanımlı denge hesaplamasında gelirler toplamından çıkarılır.
Özelleştirme gelirleri yapısal bir mali iyileşmeyi değil, bir varlık transferini temsil eder.

Anahtar Kavram

Program Tanımlı Faiz Dışı Denge ve Arındırma İşlemleri

İpuçları

1
Bütçe performansını ölçerken sadece sürekliliği olan vergi gelirlerini dikkate alan bir göstergeyi düşünün.
2
Bir defaya mahsus elde edilen varlık satış gelirleri bütçe açığını kağıt üzerinde kapatsa da yapısal bir düzelme sağlamaz, bu yüzden 'arındırılır'.

Daha Fazla Pratik

Program tanımlı denge ile standart faiz dışı denge arasındaki farkları IMF tanımları üzerinden inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla