Soru

Zorluk: OrtaMerkezi Yönetim Bütçe Dengesi ve Performansı

Türkiye'de 20012001 krizinden sonra benimsenen mali disiplin anlayışı kapsamında, bütçe açığının kontrol altına alınması ve borç stokunun sürdürülebilirliği temel öncelik haline gelmiştir. Bir ekonomiye ait yıllık veriler şu şekildedir:

- Bütçe Giderleri: 1.2001.200 milyar TL
- Bütçe Gelirleri: 1.0501.050 milyar TL
- Faiz Giderleri: 200200 milyar TL
- GSYH: 5.0005.000 milyar TL

Buna göre, bütçe performansı ve Maastricht kriterleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bütçe açığının GSYH'ye oranı %3 olup Maastricht kriterinde öngörülen tavan değerdedir.Cevap
  2. B
    Faiz dışı denge 150 milyar TL açık vermiştir.
  3. C
    Faiz dışı fazla 50 milyar TL olup faiz dışı dengenin GSYH'ye oranı %4'tür.
  4. D
    Bütçe açığının GSYH'ye oranı %2 olup mali disiplin hedefleriyle uyumludur.
  5. E
    Faiz giderleri dışlandığında bütçe 50 milyar TL açık vermiştir.

Cevap

Bütçe açığının GSYH'ye oranı %3 olup Maastricht kriterinde öngörülen tavan değerdedir.
Verilen rakamlara göre bütçe gelirleri bütçe giderlerinden 150 milyar TL daha azdır, dolayısıyla bütçe 150 milyar TL açık vermiştir. Bu açığın 5.000 milyar TL olan GSYH'ye oranı (150/5.000150 / 5.000) tam olarak %3'e karşılık gelmektedir. Avrupa Birliği'nin Maastricht Kriterleri uyarınca bütçe açığının GSYH'ye oranının %3'ü aşmaması gerektiğinden, bu durum tavan değere ulaşıldığını göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe dengesinin hesaplanması
1.0501.200=1501.050 - 1.200 = -150 milyar TL (Bütçe Açığı)
Bütçe performansı analizinde ilk adım gelir ve gider arasındaki farkı bulmaktır.
2
Bütçe açığının GSYH'ye oranının bulunması
(150/5.000)×100=%3(150 / 5.000) \times 100 = \%3
Mali disiplin ve Maastricht kriterlerine uyumu ölçmek için açığın GSYH'ye oranı kullanılır.
3
Faiz dışı dengenin hesaplanması
150+200=+50-150 + 200 = +50 milyar TL (Faiz Dışı Fazla)
Bütçenin faiz ödemeleri hariç performansını görmek için faiz giderleri bütçe dengesine eklenir.

Anahtar Kavram

Bütçe Açığı / GSYH Oranı ve Faiz Dışı Denge

İpuçları

1
Öncelikle bütçe gelirleri ve bütçe giderleri arasındaki farkı bularak bütçe dengesini (açık/fazla) hesaplayın.
2
Bulduğunuz bütçe açığını GSYH değerine bölerek Maastricht kriterleri için kritik olan yüzdeyi hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Bütçe açığının GSYH'ye oranındaki değişimlerin kamu borç stoku üzerindeki etkilerini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla