Soru

Zorluk: Çok zorTemel Kavramlar ve Kayıt Yöntemi

Ödemeler dengesi bilançosunun çift kayıt esasına dayalı muhasebe mantığı ve BPM6BPM6 (O¨demelerÖdemeler DengesiDengesi veve UluslararasıUluslararası YatırımYatırım PozisyonuPozisyonu ElEl KitabıKitabı 6.6. VersiyonVersiyon) standartları dikkate alındığında; Türkiye'de yerleşik bir hava yolu şirketinin, Fransa merkezli bir üreticiden "finansal kiralama" (financialfinancial leasingleasing) yoluyla 100100 milyon ABDABD doları değerinde bir yolcu uçağını teslim alarak operasyonlarına başlaması durumunda, bu işlemin Türkiye'nin ödemeler dengesi bilançosuna kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Cari İşlemler Hesabı / Mal Ticareti (İthalat) kalemine 100100 milyon ABDABD doları borç ()(-) kaydı; Finans Hesabı / Diğer Yatırımlar (Krediler) kalemine 100100 milyon ABDABD doları alacak (+)(+) kaydı yapılır.Cevap
  2. B
    Cari İşlemler Hesabı / Hizmetler (Operasyonel Kiralama) kalemine 100100 milyon ABDABD doları borç ()(-) kaydı; Finans Hesabı / Diğer Yatırımlar kalemine 100100 milyon ABDABD doları alacak (+)(+) kaydı yapılır.
  3. C
    İşlem mülkiyet devri içermediği için Cari İşlemler Hesabı'na herhangi bir kayıt yapılmaz; sadece Finans Hesabı / Doğrudan Yatırımlar kalemine 100100 milyon ABDABD doları alacak (+)(+) kaydı yapılır.
  4. D
    Cari İşlemler Hesabı / Mal Ticareti (İthalat) kalemine 100100 milyon ABDABD doları alacak (+)(+) kaydı; Finans Hesabı / Diğer Yatırımlar (Krediler) kalemine 100100 milyon ABDABD doları borç ()(-) kaydı yapılır.
  5. E
    Uçağın teslimi anında herhangi bir kayıt yapılmaz; işlem sadece yıllık kira taksitleri ödendikçe "Hizmet Gideri" olarak Cari İşlemler Hesabı'na kaydedilir.

Cevap

Finansal kiralama işleminde, uçağın ekonomik mülkiyeti yerleşik şirkete geçtiği için uçağın toplam değeri Cari İşlemler Hesabı'nın ithalat kalemine borç (-) olarak, bu işlemin finansmanı için oluşan kredi yükümlülüğü ise Finans Hesabı'nın diğer yatırımlar/krediler kalemine alacak (+) olarak kaydedilmelidir.
Doğru ifade, finansal kiralamayı bir mal ithalatı olarak kabul eder ve çift kayıt sistemine uygun olarak hem ithalat kalemine borç ()(-) hem de kredi kalemine alacak (+)(+) kaydı yapılacağını belirtir. BPM6BPM6 standartlarına göre, bir varlık finansal kiralama yoluyla edinildiğinde, yasal mülkiyet kiralayanda kalsa bile ekonomik mülkiyet kiracıya geçer. Bu nedenle uçağın toplam bedeli teslim anında ithalat olarak kaydedilirken, karşılığında uçağın bedeline eşit bir finansal borç (kredi) oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin ekonomik niteliğini tanımlama
Ekonomik mülkiyet devri (BPM6BPM6)
Finansal kiralama, operasyonel kiralamadan farklı olarak uçağın mülkiyetinin ekonomik olarak kiracıya geçtiği varsayımıyla "Mal Ticareti" kapsamında değerlendirilir.
2
Cari İşlemler Hesabı kaydını belirleme
Borç ()(-) 100100 milyon ABDABD doları
Malın ülkeye girişi bir varlık artışı (ithalat) olduğu için döviz çıkışı/yükümlülük gerektiren borç ()(-) hanesine kaydedilir.
3
Finans Hesabı kaydını belirleme
Alacak (+)(+) 100100 milyon ABDABD doları
Uçağın bedeli nakit ödenmediği, bir kira sözleşmesiyle finanse edildiği için bu durum yerleşiklerin yurt dışına olan kredi yükümlülüğünün artması (sermaye girişi niteliğinde) anlamına gelir ve alacak (+)(+) hanesine kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Mülkiyet ve Finansal Kiralama Kaydı
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla