Soru

Zorluk: OrtaÜretim Yöntemiyle Hesaplama (Katma Değer)

Bir ekonomide ders kitabı üretim sürecine ilişkin veriler şu şekildedir:

Üretim Aşamasıİşlem TürüDeğer (TL)
Hammadde ÜreticisiKağıt fabrikasına yapılan satış15.00015.000
Kağıt FabrikasıSüreçte yaratılan katma değer25.00025.000
MatbaaDağıtımcıya yapılan satış bedeli80.00080.000
Dağıtımcı FirmaSüreçte eklenen katma değer20.00020.000

Buna göre, bu üretim sürecinin gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) toplam katkısı kaç TL'dir?

  1. A
    80.00080.000
  2. B
    140.000140.000
  3. 100.000100.000Cevap
  4. D
    115.000115.000
  5. E
    235.000235.000

Cevap

Üretim sürecinin GSYH'ye toplam katkısı 100.000100.000 TL'dir.
Üretim yöntemiyle GSYH hesaplanırken iki temel yol izlenebilir: Birincisi, üretim sürecindeki her birim tarafından eklenen katma değerlerin toplanması; ikincisi ise nihai malın (tüketiciye ulaşan son ürün) satış bedelinin alınmasıdır. Soruda dağıtımcı firmanın nihai aşama olduğu anlaşılmaktadır. Matbaa aşamasından sonra dağıtımcı 20.00020.000 TL katma değer eklediğine göre nihai satış bedeli 80.000+20.000=100.00080.000 + 20.000 = 100.000 TL olmaktadır. Tüm katma değerlerin toplamı da (15.000+25.000+40.000+20.00015.000 + 25.000 + 40.000 + 20.000) aynı sonucu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Hammadde ve Kağıt Fabrikası aşamalarının toplam değerini bulunuz.
15.00015.000 (Hammadde Satışı) + 25.00025.000 (Kağıt Fabrikası Katma Değeri) = 40.00040.000 TL.
Kağıt fabrikasının matbaaya satış fiyatını belirlemek için önceki aşamanın maliyeti ile eklenen katma değer toplanmalıdır.
2
Matbaa aşamasında yaratılan katma değeri hesaplayınız.
80.00080.000 (Matbaa Satış Fiyatı) - 40.00040.000 (Kağıt Girdisi) = 40.00040.000 TL Katma Değer.
Katma değer, bir birimin satış bedelinden kullandığı ara malların bedelinin düşülmesiyle bulunur.
3
Tüm aşamalardaki katma değerleri toplayarak GSYH katkısını hesaplayınız.
15.00015.000 (Hammadde KD) + 25.00025.000 (Kağıt KD) + 40.00040.000 (Matbaa KD) + 20.00020.000 (Dağıtımcı KD) = 100.000100.000 TL.
Üretim yöntemiyle GSYH, her üretim aşamasında yaratılan katma değerlerin toplamına eşittir.

Anahtar Kavram

Üretim yöntemiyle GSYH hesaplanırken, sadece her aşamada eklenen değerler (katma değerler) dikkate alınır veya doğrudan nihai malın son satış bedeline bakılır.

İpuçları

1
GSYH'ye katkıyı bulmak için her aşamadaki satış bedelinden kullanılan girdiyi çıkararak 'katma değer'leri bulmalısınız.
2
Kağıt fabrikası sürece 25.00025.000 TL eklemiş, matbaa ise 80.00080.000 TL'ye satmıştır. Matbaanın kullandığı kağıdın maliyetini belirlemek için kağıt fabrikasının satış fiyatını bulmanız gerekir.
3
Hammadde (15.00015.000) + Kağıt KD (25.00025.000) = 40.00040.000 TL (Matbaanın girdisi). Matbaa KD = 80.00040.000=40.00080.000 - 40.000 = 40.000 TL. Son olarak tüm katma değerleri (15.000+25.000+40.000+20.00015.000 + 25.000 + 40.000 + 20.000) toplayın.

Daha Fazla Pratik

Stok değişimlerinin katma değer hesaplamasına etkisini içeren bir problem çözerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla