Karl Marx'ın emek-değer teorisine göre, bir sanayi dalında emeğin üretkenliği (verimliliği) iki katına çıktığında, bu durumun üretilen metaların birim değeri ve toplam kullanım değeri üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- Birim değer yarıya iner, toplam kullanım değeri iki katına çıkar.Cevap
- BBirim değer iki katına çıkar, toplam kullanım değeri yarıya iner.
- CBirim değer değişmez, toplam kullanım değeri iki katına çıkar.
- DBirim değer yarıya iner, toplam kullanım değeri değişmez.
- EHem birim değer hem de toplam kullanım değeri iki katına çıkar.
Cevap
Birim değer yarıya inerken toplam kullanım değeri iki katına çıkar.
Doğru yanıt olan seçenek, Marx'ın değer analizindeki temel mantığı yansıtır: Bir malın değeri toplumsal bakımdan gerekli emek zamanı ile ters orantılıdır. Üretkenlik iki katına çıktığında birim başına düşen emek süresi yarıya indiği için değer yarıya düşer. Ancak üretilen fiziksel nesne sayısı iki katına çıktığı için kullanım değeri toplamda iki katına çıkmış olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toplumsal Bakımdan Gerekli Emek Zamanı ve Üretkenlik İlişkisi
İpuçları
1
Marx'a göre bir malın değerinin neye göre belirlendiğini ve 'toplumsal bakımdan gerekli emek zamanı' kavramını düşünün.
2
Üretkenlik arttığında aynı iş gününde daha fazla mal üretilir. Bu durum toplam yaratılan değeri mi yoksa her bir malın taşıdığı değeri mi etkiler?
3
Kullanım değerinin malın fiziksel varlığıyla, değerin ise üretim süresiyle ilişkili olduğunu unutmayın: Daha çok mal üretilmesi daha çok kullanım değeri, daha az süre harcanması daha az değer demektir.
Daha Fazla Pratik
Üretkenliğin sadece bir tekil üretici için artması (sosyal ortalamanın değişmemesi) durumunda ortaya çıkan 'fazla artı değer' kavramını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Matematiksel bir örnek üzerinden gidilebilir: Eğer 8 saatte 8 birim değer yaratılıyor ve 8 mal üretiliyorsa, birim değer 1'dir. Üretkenlik iki katına çıkınca 8 saatte 16 mal üretilir. Toplam değer yine 8'dir (çünkü yine 8 saat çalışılmıştır), ancak birim değer olur.
Tahmini Süre:1m 30s