Karl Marx'ın *Kapital*’de sistematize ettiği emek-değer teorisine göre, bir üretim kolunda emeğin üretkenliğindeki (verimlilik) artışın metanın değeri ve kullanım değeri üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AEmeğin üretkenliği arttığında, metanın üretiminde harcanan bireysel emek süresi arttığı için toplam değer miktarı da artış gösterir.
- Üretkenlikteki artış, birim zamanda üretilen kullanım değeri miktarını artırırken; birim metanın içerdiği toplumsal gerekli emek süresini azalttığı için metanın birim değerini düşürür.Cevap
- CEmeğin üretkenliği arttığında metanın değeri değişmez; çünkü değer, metayı üreten 'somut emeğin' harcadığı fiziksel enerji miktarı tarafından belirlenir.
- DÜretkenlik artışı sadece metanın piyasa fiyatını etkiler; metanın özünde bulunan 'mutlak değer' ise harcanan toplam iş günü miktarından bağımsızdır.
- EKarmaşık (kalifiye) emeğin üretkenliği, basit emeğe göre her zaman daha düşük olduğu için teknolojik gelişmeler değer miktarını her zaman sabit tutar.
Cevap
Emeğin üretkenliği arttığında, birim zamanda üretilen toplam ürün (kullanım değeri) miktarı artarken, birim metada kristalleşen toplumsal gerekli emek süresi azaldığı için metanın birim değeri düşer.
Doğru ifade, üretkenlikteki artışın birim zamanda daha fazla kullanım değeri yaratacağını ancak her bir ürünün üretiminde harcanan toplumsal gerekli emek süresi azaldığı için ürünün birim değerinin düşeceğini belirtir. Marx'a göre maddi zenginlik (kullanım değeri) ile değer büyüklüğü arasındaki bu zıt yönlü hareket, kapitalist birikim yasalarının temelini oluşturur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toplumsal Gerekli Emek Süresi ve Üretkenlik İlişkisi
Daha Fazla Pratik
Sermayenin organik kompozisyonundaki artışın kar oranları üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s