Soru

Zorluk: OrtaPara Çeşitleri (Mal, Temsili, Kaydi Para)

Para çeşitleri (mal para, temsili para ve kaydi para) ile bu paraların değer yapıları ve yaratılma süreçleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Mal para sisteminde, bir nesnenin para olarak taşıdığı nominal değer ile o nesnenin piyasadaki hammadde değeri birbirine eşittir.
  2. B
    Temsili para sisteminde, tedavüldeki kâğıt paraların içsel değeri sıfıra yakın olsa da bu paraların banka kasalarında %100 oranında madeni bir karşılığı bulunur.
  3. C
    Kaydi para, ticari bankaların kredi verme işlemleri sonucunda vadesiz mevduat hesaplarında yarattığı ve fiziksel varlığı olmayan bir para türüdür.
  4. D
    Temsili para kullanımına geçilmesiyle birlikte, mal para sistemindeki kıymetli madenlerin taşınma ve saklanma maliyetleri büyük ölçüde ortadan kalkmıştır.
  5. Kaydi para yaratma süreci, ticari bankaların kasalarındaki altın ve gümüş stoklarının miktarı ile sınırlı olup bu stoklar artmadan yeni para yaratılamaz.Cevap

Cevap

Kaydi para yaratma sürecinin banka kasalarındaki altın ve gümüş stoklarına bağlı olduğunu ifade eden seçenek yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü kaydi para (banka parası) yaratma süreci ticari bankaların altın veya gümüş stoklarına bağlı değildir. Modern bankacılıkta kaydi para, bankaların açtığı krediler ve merkez bankasının belirlediği zorunlu karşılık oranları çerçevesinde 'yoktan' (kayıt bazlı) yaratılır. Altın ve gümüş stoku zorunluluğu, kâğıt paranın altına %100 endeksli olduğu 'Temsili Para' sisteminin bir özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Para türlerinin değer temellerini analiz et
Mal para içsel değerine dayanır, temsili para %100 maden karşılığına dayanır, kaydi para ise bankacılık sistemi yükümlülüklerine dayanır.
Yanlış olan önermeyi bulmak için her bir sistemin kısıtlarını bilmek gerekir.
2
Kaydi paranın yaratılma mekanizmasını incele
Kaydi para (banka parası), ticari bankaların kredi açmasıyla vadesiz mevduat hesaplarında rakamsal olarak oluşur.
Modern sistemde kaydi para yaratımı altın stokuna değil, zorunlu karşılık oranlarına (r) ve nakit tercih oranına (c) bağlıdır.
3
Yanlış önermeyi tespit et
Kasada altın/gümüş stoku biriktirme zorunluluğu temsili para sistemi için geçerli bir kısıttır, modern kaydi para sistemi için geçerli değildir.
Kaydi para yaratma potansiyeli basit mevduat çarpanı (1/r) üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Para Türlerinin Ayrımı ve Değer İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Kaydi para yaratma sürecindeki 'para çarpanı' ve 'sızıntılar' (nakit tutma, serbest rezervler) konusunu incelemek bu kavramı pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla