Post Keynesyen iktisatçılar, paranın doğası ve para arzı mekanizması konusunda geleneksel "para çarpanı" (money multiplier) modelini reddederek "içsel para" (endogenous money) teorisini savunurlar. Bu yaklaşıma göre, modern bir kredi ekonomisinde para arzının oluşum süreci ve Merkez Bankası'nın pozisyonu hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Krediler mevduatları yaratır; para arzı kredi talebine bağlı olarak piyasada içsel olarak belirlenir ve Merkez Bankası belirlediği faiz oranı üzerinden rezerv talebine uyum sağlar.Cevap
- BPara arzı Merkez Bankası tarafından dışsal bir değişken olarak kontrol edilir; rezerv miktarındaki bir artış para çarpanı aracılığıyla mevduatları ve kredileri artırır.
- CPara ekonomide her zaman yansız bir araçtır; para arzı değişimleri uzun dönemde reel çıktı düzeyini etkilemez, sadece genel fiyat seviyesinde artışa yol açar.
- DYatırım ve tasarruf dengesi ödünç verilebilir fonlar piyasasında reel faiz oranı ile sağlanır; Merkez Bankası bu dengeyi bozmamak için para arzını sabit tutmalıdır.
- EPara arzı, altın ve döviz gibi emtia rezervlerine bağlı olarak Merkez Bankası'nın tam kontrolü altındadır ve bütçe açıklarının finansmanında dışsal bir araçtır.
Cevap
Post Keynesyen yaklaşıma göre krediler mevduatları yaratır; para arzı kredi talebine bağlı olarak içsel bir süreçte oluşur ve Merkez Bankası kısa vadeli faiz oranlarını belirleyerek rezerv talebini pasif olarak karşılar.
Post Keynesyen iktisadın (Kaldor, Moore, Lavoie gibi temsilciler) en özgün katkılarından biri içsel para teorisidir. Bu teoriye göre paranın yaratım süreci piyasadaki kredi talebiyle başlar. Bankalar kredi verdiğinde aynı anda bir mevduat yaratırlar (). Merkez Bankası ise sistemin likidite krizine girmemesi için bankaların ihtiyacı olan rezervleri, kendi belirlediği politika faizi üzerinden piyasaya sürmek zorundadır. Bu nedenle Merkez Bankası miktarı değil, paranın fiyatını (faizini) belirler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İçsel Para Arzı (Endogenous Money)
İpuçları
1
Post Keynesyenler 'içsel para' kavramını savunur; yani para ekonominin dışından bir güçle değil, içindeki kredi ilişkileriyle doğar.
2
Bankaların kredi vermek için önce rezerv toplaması gerekip gerekmediğini düşünün. Post Keynesyenlere göre bu süreç tam tersidir.
3
Nihai nedensellik zinciri şöyledir: Yatırım Talebi Kredi Talebi Mevduat Yaratımı Rezerv Talebi.
Daha Fazla Pratik
Post Keynesyen iktisatta 'tarihsel zaman' ve 'ergodik olmama' kavramlarının para talebi ve belirsizlik üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s