Altın ve gümüşün yasal ödeme aracı olarak kabul edildiği çift metal para sisteminin (bimetalizm) uygulandığı bir ekonomide; resmi darphane oranı olarak belirlenmişken, serbest piyasadaki cari fiyatlar seviyesine yükselmiştir.
Buna göre, Gresham Yasası'nın işleyiş mekanizması dikkate alındığında söz konusu ekonomide aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?
- Altının piyasada daha değerli hale gelmesi nedeniyle piyasadan (dolaşımdan) çekilmesi ve gümüşün dolaşımda kalmasıCevap
- BGümüşün yasal değerinin piyasa değerinden düşük olması nedeniyle dolaşımdan çekilmesi ve altının dolaşımda kalması
- CHer iki metalin de yasal ödeme aracı olması sebebiyle dolaşım hızlarının eşitlenerek bir arada kullanılmaya devam edilmesi
- DParanın dolaşım hızının (V) düşmesiyle birlikte genel fiyatlar genel düzeyinin hızla gerilemesi
- EDolaşımdaki toplam para arzının (M) daralması sonucunda ekonominin kendiliğinden kağıt para sistemine geçmesi
Cevap
Piyasa değeri resmi darphane değerinden yüksek olan altın (iyi para) dolaşımdan çekilerek yastık altına gider veya ihraç edilir; buna karşılık piyasa değeri yasal değerinden düşük olan gümüş (kötü para) piyasada kalır.
Verilen senaryoda altının piyasa değeri (), resmi darphane değerinden () daha yüksektir. Bu durum altının piyasada 'eksik değerlendiğini' gösterir ve onu 'iyi para' yapar. Gümüş ise darphanede piyasaya göre daha değerli kabul edildiği için 'aşırı değerlenmiş' yani 'kötü para' konumundadır. Gresham Yasası gereği, insanlar ödemelerinde değersiz olan gümüşü kullanırken, değerli olan altını eritip satmayı veya biriktirmeyi tercih ederler, sonuç olarak altın dolaşımdan çekilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gresham Yasası: Kötü para iyi parayı kovar.