Tobin'in Portföy Tercihi Teorisi'nde, beklenen getiri () ve risk () düzleminde analiz edilen riskten kaçınan bir yatırımcı için faiz oranlarındaki () bir artışın para talebi üzerindeki etkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- İkame etkisi paranın fırsat maliyetini artırarak para talebini azaltırken, gelir etkisi yatırımcının daha fazla risk üstlenmeden aynı getiriyi elde edebilmesi nedeniyle para talebini artırabilir.Cevap
- BFaiz oranındaki artış, yatırımcıyı 'kritik faiz oranı' seviyesinin üzerine taşıdığı için yatırımcı tüm servetini aniden tahvile dönüştürerek para talebini sıfıra indirir.
- CArtan faiz oranları karşısında para talebinin faiz esnekliği sonsuz hale gelir ve ekonomi likidite tuzağına girer.
- DFaiz oranlarındaki artış, bankaya gidiş geliş maliyetlerini temsil eden 'ayakkabı eskitme maliyeti' üzerinden para talebini her zaman artırıcı etki yapar.
- ERiskten kaçınan yatırımcı için faiz artışı, portföydeki riskli varlıkların (tahvil) toplam riskini azalttığı için para talebini faiz oranından bağımsız hale getirir.
Cevap
İkame etkisinin para talebini azaltması, gelir etkisinin ise teorik olarak artırabilmesi yönündeki açıklama doğrudur.
Tobin'in modelinde faiz oranı arttığında, fırsat doğrusunun eğimi artar. Bu durum paranın fırsat maliyetini artırarak yatırımcıyı tahvile yönlendirir (İkame Etkisi). Ancak artan faizler yatırımcının toplam getiri potansiyelini de artırdığı için, yatırımcı bu 'gelir' artışını daha az risk almak (daha fazla para tutmak) için kullanabilir (Gelir Etkisi). Pratikte genellikle ikame etkisi baskın çıksa da, iki etkinin zıt yönlü çalıştığı teorik bir gerçektir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İkame ve Gelir Etkileri (Tobin Portföy Teorisi)