Soru

Zorluk: Çok zorKaydi Para Yaratma Süreci

Merkez Bankası'nın açık piyasa işlemleri kapsamında ticari bankalardan 50.00050.000 TL tutarında devlet tahvili satın aldığı bir ekonomide, bankacılık sistemine ilişkin bazı rasyolar aşağıdaki tabloda verilmiştir:

DeğişkenOran
Zorunlu Karşılık Oranı (rrrr)%12\%12
Nakit Tercih Oranı (cc)%5\%5
Atıl Rezerv Oranı (ee)%3\%3

Bu veriler doğrultusunda, kaydi para yaratma süreci tamamlandığında ekonomideki toplam kredi hacminde meydana gelecek değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 212.500212.500 TL artarCevap
  2. B
    250.000250.000 TL artar
  3. C
    262.500262.500 TL artar
  4. D
    416.667416.667 TL artar
  5. E
    187.500187.500 TL artar

Cevap

Ekonomideki toplam kredi hacmi 212.500212.500 TL artar.
Merkez Bankası'nın tahvil alımı rezervleri 50.00050.000 TL artırmıştır. Toplam sızıntı oranı (0,12+0,05+0,03=0,200,12 + 0,05 + 0,03 = 0,20) olduğundan genişletilmiş mevduat çarpanı 1/0,20=51 / 0,20 = 5 olur. Bu durumda toplam mevduat artışı 250.000250.000 TL'dir. Bankalar bu mevduatın %15\%15'ini (zorunlu ve atıl rezervler) sistemde tutmak zorunda olduğundan, kalan %85\%85'lik kısım olan 212.500212.500 TL kredi olarak ekonomiye döner.

Adım Adım Çözüm

1
Parasal tabandaki (rezervlerdeki) değişimi belirle.
ΔH=50.000\Delta H = 50.000 TL
Merkez Bankası'nın tahvil alımı, bankaların rezervlerini doğrudan artırarak parasal tabanı genişletir.
2
Toplam mevduat genişlemesini (mevduat çarpanı ile) hesapla.
ΔD=1rr+c+e×ΔH=10,12+0,05+0,03×50.000=5×50.000=250.000\Delta D = \frac{1}{rr + c + e} \times \Delta H = \frac{1}{0,12 + 0,05 + 0,03} \times 50.000 = 5 \times 50.000 = 250.000 TL
Sistemdeki toplam mevduat artışı, tüm sızıntı oranlarının (zorunlu, nakit ve atıl) toplamına bölünerek bulunur.
3
Toplam kredi hacmindeki artışı hesapla.
ΔK=(1rre)×ΔD=(10,120,03)×250.000=0,85×250.000=212.500\Delta K = (1 - rr - e) \times \Delta D = (1 - 0,12 - 0,03) \times 250.000 = 0,85 \times 250.000 = 212.500 TL
Bankalar topladıkları mevduatın ancak zorunlu ve atıl rezervlerden arta kalan kısmını kredi olarak verebilirler.

Anahtar Kavram

Kredi Çarpanı ve Kaydi Para Süreci
Bu soruyu puanla