Adam Smith, ünlü "toplu iğne fabrikası" örneği ile iş bölümünün emeğin üretkenliğinde yarattığı muazzam artışı betimlemiştir. Ancak Smith, aynı zamanda bu sürecin işçi sınıfı üzerinde yaratabileceği zihinsel ve sosyal tehlikelere de dikkat çekmiştir.
Smith'in analizine göre, üretimin son derece küçük parçalara bölünerek her bir işçinin hayatı boyunca tek bir basit işlemi tekrarlaması, aşağıdakilerden hangisine neden olmaktadır?
- İşçinin zihinsel yeteneklerinin körelmesi ve toplumsal duyarlılığının kaybolmasıCevap
- BTarımsal üretimin tek verimli alan olarak kalması ve sanayinin dışlanması
- CÜretimin karşılaştırmalı üstünlükler ilkesinden uzaklaşarak mutlak üstünlüklere hapsolması
- DSermayenin organik kompozisyonunun artmasıyla kâr oranlarının düşme eğilimine girmesi
- EArtan üretimin marjinal faydayı düşürerek toplam servet üzerinde değer paradoksu yaratması
Cevap
İş bölümü ve uzmanlaşmanın aşırı düzeyde gerçekleşmesi, işçinin zihinsel yeteneklerinin körelmesine ve toplumsal duyarlılığının kaybolmasına neden olur.
Adam Smith, *Ulusların Zenginliği* eserinde iş bölümünün üç temel nedenle (beceri artışı, zaman tasarrufu ve makineleşme) verimliliği artırdığını savunur. Ancak bu sürecin karanlık yüzü olarak, işçinin hayatı boyunca tek bir basit işlemi yapmasının onu zihinsel olarak körelteceğini ve toplumsal/siyasal olayları kavrama yeteneğinden yoksun bırakacağını (zihinsel mutilasyon) vurgulamıştır. Bu durumun önüne geçmek için kamu eğitiminin önemini belirtmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İş Bölümünün Sosyal Maliyetleri ve Beşeri Sermaye Üzerindeki Etkisi
Tahmini Süre:1m 15s